Mariya Malibran

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Maiya Malibran
isp. María Malibrán
fr. Maria Malibran
La Malibran (Maria) par F. Bouchot.jpg
Fransua Buşonun əsəri, Maiya Malibran Rossininin Otello operasında Dezdamona rolunda.
Sənətçi məlumatları
Doğum adı isp. María Felicia García Sitches
Doğum tarixi 24 mart 1808(1808-03-24)
Doğum yeri Paris, Fransa Fransa
Vəfat tarixi 23 sentyabr 1836 (28 yaşında)
Vəfat yeri Mançester
Vəfat səbəbi horse fall[d]
Dəfn yeri Brüssel, Notre-Dame de Laeken kilsəsi
Vətəndaşlığı Flag of France.svg Fransa
Mənşə ispan
Peşəsi Opera müğənnisi

Üslub portretopera
Ləqəbi La Malibran
Musiqi aləti vokal
Səs tembri mezzo-soprano
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Mariya Malibran (isp. María Malibrán (d.24 mart 1808(1808-03-24); ö.23 sentyabr 1836 (28 yaşında)) — ispan əsilli mezzo–sopranoçu opera müğənnisi. Dünya opera incəsənətinin əfsanəsi.

Bioqrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Mariya Malibran 24 mart 1808 ci ildə musiqiçı ailəsində, Parisdə dünyaya gəlmişdir. Atası — bəstəkar, tenor və pedaqoq Manuel del Populo Visente Qarsiya (Coakkino Rossininin Sevilya bərbəri operasındakı Qraf Almaviva partiyasını məhz onu nəzərdə tutub yazmışdır), anası — opera sopranoçu müğənnisi Xoakina Briones, bacısı — mezzo-sopranoçu Polina Viardo, qardaşı — bariton və pedaqoq Manuel Qarsiya. 1811 ci ildən ailəsi Neapola köçür. Mariya ilkdəfə 6 yaşında ikən valideynləri ilə səhnəni bölüşmüş olur. Mariya musiqi və oxuma dərslərini atasından alır. 1815 ci ildə ailəsi Parisə, daha sonra Londona köçür. Mariya London ətrafında, Hammersmitdə monastr kollecində təhsil alır. 1824 cü idə beş dil bilən Mariya kolleci bitirir. 1825 ci ildə London Kral Operasında Coakkino Rossininin Sevilya bərbərində Rozina rolunda çıxış edir. Mövsümün sonunda atası ilə Nyu-Yorka gələrək, atasının rəhbərliyi ilə tamaşaya qoyulmuş Mosartın Don Covanni operasında Çerlina partiyası ilə çıxış edir. Nyu-Yorkda Maria özündən 26 yaş böyük bankir Ejen Malibranla tanış olur və tezliklə ona ərə gedir. Evliliklərindən bir neçə ay sonra əri müflisləşir. Beləki, Mariya çıxışlarından əldə etdiyi qazancı ilə ərinə yardım etmək məcburiyyətində qalır. Bir il sonra ərindən ayrıldıqdan sonra Avropaya dönür. Parisdə özünə yer tapa bilməyən Mariya İngiltərə və Belçika bir qədər qonaq qismində qaldıqdan sonra 1832 ci ildə İtaliyaya gəlir. Burada o, Roma, Neapol, Milan, Venesiya və Boloqna opera səhnələrini fəth edir. Maiya Malibran belçikalı viyola ustası və bəstəkar Şarl Ogüst de Beriota (1802 - 1870) aşiq olur və 6 il birgə yaşayışdan sonra 1836 cı ildə ona ərə gedir. 1833 cü ildə onların bir oğlu, sonralar pianoçu kimi tanınacaq Şarl Çarls Vlfrid Beriot (1833-1914) dünyaya gəlir. 1836 cı ilin aprel ayında Londonda Hayde parkında ov zamanı atdan düşərək Mariya bərk zədə alır. Ayağının amputasiya olunacağından ehtiyatlanaraq, müalicədən imtina edən hamilə Mariya qəzadan 5 ay sonra İngiltərədə, Mançesterdə vəfat edir. Mariya Malibran tək qeyri adi opera müğənnisi deyildi. O, bəstəkar , məharətli pianoçu, arfa ifaçısı, rəssam, eyni zamanda dərzi idi. Öz libaslarını demək olar ki bir hissəsini özü tikmişdir. Mariya həmdə zəkalılığı, dərrakəliyi və gözəl ifadə etmə qabiliyyəti ilə xüsusi seçilirdi. Mariya Malibran dəfnində vidalaşmaq üçün 50 000-də çox pərəstişkarı iştirak etmişdir. Mariya Brüsseldəki Notre-Dame de Laeken kilsəsinin həyətindəki məzarlıqda dəfn edilmişdir. Məzarının üsündə bu sözlər yazılmışdır: “Gözəllik, dahi və məhəbbətdir bu qadının adı.”

Xatirəsi[redaktə | əsas redaktə]

  • Barselona Baş teatrında mariya Malibanın barelyefi vurulmuşdur.
  • Venesiyadakı Malibran teatrı məhz Mariya Malibranın şərəfinə adlandırılmışdır.
Tombe de la Malibran.JPG
Mariya Malibranın məqbərəsi
Teatre Principal - Maria Malibrán.jpg
Mariya Malibranın barelyefi
Teatro Malibran.jpg
Malibran teatrı

Mənbələr[redaktə | əsas redaktə]

  • Howard Bushnell: Maria Malibran. A Biography of the Singer. 1980 (ing.)
  • April Fitzeyon: Maria Malibran. Diva of the Romantic Age. Indiana University Press 1989, ISBN 0-253-32408-4 (ing.)
  • Maria Malibran  (alm.)