Mikael Nalbandyan

Mikael Nalbandyan
erm. Միքայել Նալբանդյան
Doğum tarixi	2 noyabr 1829
Doğum yeri	Rostov-na-Donu, Rusiya imperiyası
Vəfat tarixi	31 mart 1866
Vəfat yeri	Volqoqrad vilayəti, Rusiya imperiyası
Vəfat səbəbi	vərəm
Milliyyəti	Erməni
Təhsili	Moskva Universitetinin Tibb fakültəsi[d] (1854–1858)
Fəaliyyəti	yazar
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Mikael Nalbandyan (erm. Միքայել Նալբանդյան; 2 (14) noyabr 1829, Naxçıvan-na-Donu, Don Voysko vilayəti^[d], Rusiya imperiyası – 31 mart (12 aprel) 1866, Kamyşin^[d], Saratov quberniyası^[d], Rusiya imperiyası) — erməni yazıçısı, XIX əsr erməni ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi. Ermənistanın rəsmi himninin, "Mer Haryenik"in (Ana Vətənimiz) sözlərinin müəllifi.

Həyatı və fəaliyyəti

Mikael Nalbandyan Rusiya İmperiyasında, sənətkar ailəsində anadan olmuşdu. Təhsilinin böyük hissəsini öz hesabına, öz üzərində çalışaraq almışdır. İlk əvvəl ruhaniliklə maraqlansa da, tezliklə bundan əl çəkərək Moskva Universitetində qısa müddətli tibbi təhsil almışdır. Bundan sonra o, 1859–1861-ci illərdə "Kolokol" və "Sovremennik" jurnallarında inqilabçı-demokrat mövqeyində çıxış etmişdir.

Xaçatur Abovyanın qaldırdığı məsələlərə XIX əsrin 50–60-cı illərinin tələbləri səviyyəsindən yanaşan, istiqamət verən Mikael Nalbandyan olmuşdur. O, erməni ictimai fikrinə böyük yeniliklər gətirmişdir. M. Nalbandyan bildirirdi ki, "insan azadlıq üçün yaradılmışdır". Millətin azadlıq maşınını bərpa etmək üçün bu maşını hərəkətə gətirən xalqı oyatmaq lazımdır. Zəhmətkeş xalq kütlələri ilə hakim təbəqələr, din xadimləri arasındakı barışmaz ziddiyətləri görən Nalbandyan ictimai quruluşu, mövcud qayda-qanunları tənqid edir və millətin xoşbəxtliyini mənəvi, zehni azadlıqda görürdü. Ədib ədəbiyyatın predmeti və vəzifələri probleminə də toxunmuşdur. Bu böyük inqilabçı-demokratın tənqidi-estetik prinsipi ilə bədii yaradıcılığı arasında bir vəhdət olmuşdur. Onun yaratdığı şeirlər XIX əsr erməni poeziyasında ən inqilabi məzmunlu əsərlər kimi məşhurdur. Əsərləri ilə şair bir növ, ədəbiyyatın qarşısında vəzifə qoyur, xalq dərdini, xalqın inqilabi ruhunu oxşayan yeni lira çalmağı, mey məclislərində səslənən rübabı hələlik kənara atmağı təbliğ edir. Bu çağırışlar onun "Azadlıq" şeirində daha qüvvətlidir.

Mikael Nalbandyan doğulduğu şəhərdə yerləşən Müqəddəs Xaç Erməni Monastrında (’’Sourp Khatch’’) dəfn edilmişdir.

Əsərləri

1. İtalyan qızın mahnısı
2. Azadlıq
3. Uşaqlıq günləri

Ədəbiyyat

1. Xəlilov Pənah İmran oğlu — SSRİ xalqları ədəbiyyatı. I hissə.- Bakı: Maarif, 1975.