Milos gürzəsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Milos gürzəsi
Macrovipera schweizeri.JPG
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinif: Sürünənlər
Dəstə: Pulcuqlular
Yarımdəstə : İlanlar
Fəsilə: Gürzələr
Cins: Nəhəng gürzələr
Növ: Milos gürzəsi
Elmi adı
Macrovipera schweizeri
Werner, 1935
Sinonimlər
  • Vipera lebetina schweizeri
    - Mertens, 1951
  • Vipera lebetina siphnensis
    — Wettstein, 1952
  • Daboia (Daboia) lebetina schweizeri
    — Obst, 1983
  • Vipera schweizeri
    — Nilson & Andrén, 1988
  • Vipera lebetina schweizeri
    — González, 1991
  • Macrovipera schweizeri
    — Herrmann, Joger & Nilson, 1992[1]
Areal
Macrovipera schweizeri distribution.png

Milos gürzəsi[2][3] (lat. Macrovipera schweizeri) — Gürzələr fəsiləsinə Nəhəng gürzələr cinsinə daxil olan növ. Populyasiyasının ümumi sayı 10 min baş olaraq qiymətləndirilir. Onların 7-8 min başı Milos adasında yaşayır.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Milos gürzələri Egey dənizinin Kiklad arxipelaqı adalarında rast gəlinir — Milos, Kimolos, Poliaqos, Sifos (Yunanıstan).

Təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Yetkin gürzələrin uzunluğu 80 sm təşkil edir. Başının sonucu dairəvi olub, başın yuxarı hissəsində və göz ətrafında xüsusi rəngli xətlər vardır. Göz ətrafında 2 — 3 cərgədən pulcuğa sahibdir. Bədəninin mərkəzi hissəsində 23 (21-25) cərgədən ibarət pulcula örtülmüşdür. Bədən rəngi olduqca fərqlidir, bununla belə həmdə olduqca parlaqdır. Dişilər bir qayda olaraq qəhvəyi ləkələrə sahibdirlər. Erkəklər boz və daha parlaq olur. Hər iki fərd daha çox yazda parlaq olur. Dişilər bu zaman solğun sarı, erkəklər isə parlaq-boz rəng alır.

Həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Milos gürzəsinin yayılma zonası olduqca zəngindir. Onlar insanların antropogenləşdirdiyi ərazilrdən tutmuş, bitki örtüyü ilə zəyif örtülmüş və çılpaq qayalıqlara sahib ərzilərə yayıla bilirlər. Əsasən günəşin göründüyü çay kənarlarında, bataqlıqlarda rastlanırlar. İsti günlərdə əsasən gecələr aktiv olurlar. İlin qalan günlərində isə günün istənilən abları aktivdirlər. Onlar əsasən xırda məməlilər, quşlar və digər ilanlarla qidalanırlar. Bala fərdlər isə böcək və yumurtaları üstün tuturlar. Quşlar adəti üzrə köç zamanı şikara çevrilirlər. İlanlar kolların arasında şikarkarınl ovlaya bilirlər. Bədəninə zəhər yeridilmiş şikar ilanın dişləri arasındaca can verir. Səbəb isə ilanın sonradan zəhərlədiyi şimarı aşkarlaya bilməyəcəyi ilə əlaqədardır.

Macrovipera schweizeri — Avropada yeganə yumurta qoyan ilandır. Bir dəfəmə 4-11 yumurta qoyur. Yumurtalar 35-47 mm ölçüyə sahibdirlər. Balalar 5-7 həftədən sonra yumurtadan çıxır. Onun zəhəri insan üçün olduqca təhlükəlidir. İnlan vurmuş adam dərhal tibb məntəqəsinə çatdırılmalıdır.


Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • E. Nicholas Arnold, Denys W. Ovenden. 2002. Reptilies and Amphibians of Europe. Princeton University Press. ISBN 0-691-11413-7

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]