Mozambik cərəyanı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Mozambik cərəyanı
Mozambique Channel Eddies.png
AkvatoriyaHind okeanı
Tipİsti
Orta axın sürəti2,8 km
Duzluluğu35

Mozambik cərəyanıHind okeanının Mozambik boğazında Afrikanın şərq sahilləri boyunca MozambikMadaqaskar adası arasında cənuba doğru axan isti okean axınıdır.

Yaranması[redaktə | əsas redaktə]

Mozambik cərəyanının klassik tərifi- güclü, davamlı, qərb sərhəd axımıdır. Müasir tədqiqatlar bu fərziyyəyə etiraz etmiş və göstərmişdir ki, güclü qərb sərhəd axımı ilə yanaşı, boğazda tez-tez bir sıra böyük anti-siklonik burulğanlar olur. Bu burulğanlar üçün sübutlar peyk altimetriyası məlumatlarında[1], gəmi sorğularında[2] və aparılmış bir çox ölçmə qeydlərində tapılmışdır.[3] İki ildən artıq aparılmış eyni axım ölçmə qeydləri Mozambik sahilləri boyunca güclü, davamlı axın, əsasən sabit bir Mozambik cərəyanı anlayışını ortadan qaldırır. Buna baxmayaraq, Mozambik cərəyanının qısamüddətli zamanlarda meydana gəlməsi ehtimalını istisna etmək mümkün deyil. Həqiqətən də, Mozambik boğazının rəqəmsal model görüntüləri Mozambik sahilində burulğanlar arasında bir axımın görünüşünü göstərir.

Mozambik boğazı burulğanları[redaktə | əsas redaktə]

Mozambik boğazı burulğanları cənuba doğru genişlənən böyük, isti, anti-siklonik burulğanlardır. Bu burulğanların diametri 300 km-ə qədər çatır və maksimal dövretmə sürət həddi təxminən 1 m/san olur.[2] Burulğanların formalaşmasının dəqiq səbəbləri və yeri hələ də müzakirə olunmaqdadır. Burulğanların yaranma tezliyi boğazın şimalında ildə təxminən yeddi, cənubunda isə təxminən dörd dəfə azalır.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Schouten, M., W. de Ruijter, P. van Leeuwen, and R. Ridderinkhof (2003), Eddies and variability in the Mozambique Channel. Deep-Sea Research Part II,50, 1987-2003.
  2. 2,0 2,1 De Ruijter, W. P. M., H. Ridderinkhof, J. R. E. Lutjeharms, M. Schouten, and C. Veth (2002), Observations of flow in the Mozambique Channel, Geophys. Res. Lett., 29, 1401-1403
  3. Ridderingkhof, H., and W. de Ruijter (2003), Moored current observations in the Mozambique Channel, Deep-Sea Research Part II, 50, 1933-1955.