Muscari neglectum

Muscari neglectum
Elmi təsnifat
Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Birləpəlilər Dəstə: Qulançarçiçəklilər Fəsilə: Qulançarkimilər Yarımfəsilə: Zümrüdçiçəyikimilər Cins: İlansoğanı Növ: Muscari neglectum
Beynəlxalq elmi adı
Muscari neglectum Ten., 1842
Şəkil axtarışı ITIS   503892 NCBI   59072 EOL   1004053

Muscari neglectum (lat. Muscari neglectum) — bitkilər aləminin qulançarçiçəklilər dəstəsinin qulançarkimilər fəsiləsinin i̇lansoğanı cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Təlükəli həddə yaxın olanlar" kateqoriyasına aiddir – NT. Azərbaycanın nadir, prioritet endemik növüdür. Regional IUCN Status-NT.

Botaniki xarakteristikası

Çoxillik ot bitkisidir. Soğanaqları 1-1,5 sm diametrindədir. Uzunsov-yumurtavari və ya yumurtavari, tünd-çəhrayı pulcuqludur. Yarpaqlar 3-4 sayda uzun-xətvari, gövdədən qısadır. Gövdə tək, 2-3, 12-18 sm hündürlükdədir. Salxım çox da böyük deyil, 2-3 (4) sm uzunluğundadır. Çiçəkyanlığı meyvəverən çiçəklərdə boruvari-kuzəşəkilli, 5-6 mm uzunluğunda, 3-4 mm enində, bənövşəyi rəngdədir. Erkəkcik ikisıralıdır, şarvari tozcuqludur. Yumurtalıq aydın olmayan üçtilli, dairəvi, sütuncuqdan qısadır.

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri

Çiçəkləmə və meyvə əmələgəlmə dövrü may ayına təsadüf edir. Mezokriptofit, duza davamlıdır. Soğanaqla çoxalır. Meşələrdə, qayalı yamaclarda, çəmənlərdə, kolluqlarda bitir.

Yayılması

Lənkəranın dağlıq hissəsi (Lerik rayonunda, dəniz səviyyəsindən 1300 m yüksəklikdə).

Sayı və tendensiyası

Yeganə lokalitet olan Hirkan Milli Parkında qorunmasına baxmayaraq ətraf mühitin dəyişilməsindən asılılığı populyasiyanın sayında azalma tendensiyasına səbəb olur.

Məhdudlaşdırıcı amillər

Hazırda populyasiyanın qorunmasına və sabitliyinə baxmayaraq əhali tərəfindən yığılması təhlükə yarada bilər.

Mühafizə tədbirləri

Mühafizəsi üçün xüsusi tədbirlər görülmür. Yayılma yerlərində antropogen təsiri azaltmaq məqsədi ilə heç bir tədbir görülmür. Yasaqlıqların təşkili, bərpasının təmin edilməsi, yeni yayılma yerlərinin axtarılması təklif olunur.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

• Botryanthus neglectus (Guss. ex Ten. & Sangiov.) Kunth
• Hyacinthus neglectus (Guss. ex Ten. & Sangiov.) E.H.L.Krause
• Muscari racemosum var. neglectum (Guss. ex Ten. & Sangiov.) St.-Lag.
• Muscari racemosum subsp. neglectum (Guss. ex Ten. & Sangiov.) Corb.

Heterotipik sinonimləri

• Botryanthus breviscapus Tod.
• Botryanthus mandraliscae Lojac.
• Botryanthus mordoanus (Heldr.) Nyman
• Botryanthus neglectus subsp. odorus O.Bolòs & Vigo
• Botryanthus neglectus var. speciosa (Marches.) Nyman
• Botryanthus odorus Kunth
• Botryanthus racemosus (L.) Fourr.
• Botryanthus saulii Jaub. & Spach
• Botryanthus speciosus (Marches.) Nyman
• Etheiranthus jacquinii Kostel.
• Eubotrys odorata Raf.
• Hyacinthus juncifolius Lam.
• Hyacinthus racemosus L.
• Leopoldia neumayeri Heldr.
• Muscari ammophilum Sennen
• Muscari atlanticum subsp. alpinum (Fiori) Garbari
• Muscari bootanense Griff.
• Muscari botryoides var. bucharicum Regel
• Muscari breviscapum (Tod.) N.E.Br.
• Muscari bucharicum Regel
• Muscari compactum Baker
• Muscari conillii Sennen
• Muscari dolioliforme Sobko
• Muscari elwesii Baker
• Muscari flaccidum O.Schwarz
• Muscari grossheimii Schchian
• Muscari letourneuxii Boiss.
• Muscari leucostomum Woronow
• Muscari macranthum Freyn
• Muscari marianicum Pau
• Muscari mordoanum Heldr.
• Muscari neglectum f. bertramii Maire
• Muscari neglectum var. macranthum (Freyn) Eker
• Muscari neglectum subsp. odorum O.Bolòs & Vigo
• Muscari neglectum subsp. speciosum (Marches.) Garbari
• Muscari neumayeri (Heldr.) Boiss.
• Muscari nivale Stapf
• Muscari odoratum Montandon
• Muscari racemosum (L.) Medik.
• Muscari racemosum lusus albiflorum Soó ex Priszter
• Muscari racemosum var. alpinum Fiori
• Muscari racemosum lusus pallidum Priszter
• Muscari skorpili Velen.
• Muscari speciosum Marches.
• Muscari szovitsianum Rupr. ex Boiss.
• Muscari vandasii Velen.
• Muscari vinyalsii Sennen
• Scilla suaveolens Salisb.