Nağara

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Natiq Şirinov 2012ci il AvroViziya yarışmasında nağarada çalır.

Nağara - zərbli musiqi aləti.

Tarixçə[redaktə | əsas redaktə]

Əvvəllər onun üzünə qurd dərisi çəkilərmiş. Nizami Gəncəvi nağaranı belə təsvir etmişdir:

Coşdu qurd gönündən olan nağara,
Dünyanın beynini gətirdi zara. [1]

Söz açımı[redaktə | əsas redaktə]

"Nağara" ərəbcə "vurmaq" deməkdir [2]. Sözün Türkcə qarşılığı "baraban" [3], "davul" və "təbil" sözləridir.

Quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Bu alət, əsasən, iki quruluşda mövcuddur:

  • birüzlü - qoşa nağara, nağarazən, təbil, dəf, qaval;
  • ikiüzlü - böyük nağara (kos nağara), cürə nağara və qoltuq nağara [4]-

Nağaralar arasında ən çox yayılanı qoltuq nağara və qoşa nağara hesab edilir.

Çalınma qaydası[redaktə | əsas redaktə]

Nağara ağac üfləmə alətlərin (zurna, balaban, tütək), həm də sazın çalğısını müşayiət edir. Nağaranı sol qoltuğun altında tutub çalırlar. Musiqi alətlərindən hansı birinin çalğısını müşayiət edəcəyindən asılı olaraq nağaranın əl ilə (barmaqlar), yoxsa ağac çubuqlarla çalınacağı müəyyən edilir. Əgər balaban (son zamanlar həm də klarnet), ya da aşıq sazının çalğısı müşayiət ediləcəksə, nağara da ovucun içi və barmaqlarla çalınacaqdır. Əgər zurna çalğısını (həm də açıq havada) müşayiət etmək lazım gəlirsə, o zaman dərilər üzərinə ağacla zərblər vurulur. [5]

Növləri[redaktə | əsas redaktə]

Həcmindən (böyüklüyündən) asılı olaraq nağara müxtəlif növlərə ayrılır:

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan ənənəvi musiqi atlası - Qoşa nağara
  2. Sevan Nişanyan - Çağdaş Türkçenin etimolojisi
  3. Maks Fasmer. Rus dilinin etimoloji sözlüyü - Baraban
  4. Azərbaycan ənənəvi musiqi atlası - Musiqi mədəniyyətimizin tarixindən
  5. Əfrasiyab Bədəlbəyli. İzahlı monoqrafik musiqi lüğəti - Nağara

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]