Natrium hidrofosfat

Vikipediya saytından
Naviqasiyaya keç Axtarışa keç
Natrium hidrofosfat
Molekulyar modelin şəkli
Ümumi
Sistematik adı Natrium hidrofosfat
Kimyəvi formulu Na2HPO4
Molyar kütlə 141,96 q/mol
Fiziki xassələri
Sıxlıq 2,066 q/sm³
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi 40 °S
Təsnifatı
CAS-da qeyd. nöm. 7558-79-4
PubChem
RTECS WC4500000
ChEBI 34683
ChemSpider


Natrium hidrofosfat – qeyri-üzvi birləşmədir, ortofosfat turşusunun və qələvi metalı natriumun turş duzudur.

Fiziki xassələri

[redaktə | mənbəni redaktə et]

Natrium hidrofosfat rəngsiz kristallar əmələ gətirir. Suda yaxşı, etanolda zəif həll olunur. Sulu məhlullar anionda hidroliz nəticəsində bir qədər qələvi reaksiya verir. Bir neçə kristalhidrat əmələ gətirir Na2HPO4•nH2O, burada n=2,7,12, kristallaşma suyunda müvafiq olaraq 95,48,1 və 35,1°C-də əriyir.

  • Durulaşdırılmış ortofosfat turşusunu durulaşdırılmış natrium hidroksid məhlulu ilə neytrallaşdırma nəticəsildə:


  • Natrium dihidrofosfatın natrium hidroksidin məhlulu ilə reaksiyası nəticəsində:

Kimyəvi xassələri

[redaktə | mənbəni redaktə et]
  • Kristalhidrat qızdırıldıqda su itirir:


  • Qızdırıldıqda natrium pirofosfat alınır:
  • Ortofosfat turşusu ilə reaksiyaya daxil olaraq natrium dihidrofosfat alınır:
  • Qələvilərlə reaksiyaya daxil olur:


  • Natrium hidrofosfat dəyişmə reaksiyasına daxil olur:

Natrium hidrofosfat qida sənayesində E339 əlavə kimi, pendirin hazırlanmasında emulqator kimi, südün jele halına gəlməsinin qarşısını almaq üçün istifadə olur. Makarona əlavə edilməsi, yeməyin hazırlanmasını sürətləndirir. Farmakologiyada tətbiq olunur.

Natrium hidrofosfat zəhərli xüsusiyyətlərə malik deyil. Bu birləşmənin qeydə alınmış preparatları insanlar üçün 4-cü təhlükə sinfinə aiddir.

  • Справочник химика / Редкол.: Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., — Л.: Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
  • Лидин Р.А. и др. Химические свойства неорганических веществ: Учеб. пособие для вузов. — 3-е изд.
  • Qeyri-üzvi kimya praktikumu. Bakı 2019.