Oksidimetriya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Oksidimetriya - analitik kimyada oksidləşmə-reduksiya reaksiyalarına əsasən oksidləşdiricilərin və reduksiyaedicilərin miqdarı təyini üçün həcmi analiz üsullarının ümumi adı.

Xüsusi halları[redaktə | əsas redaktə]

Oksidləşmə-reduksiya reaksiyası üzrə reduksiyaedicinin miqdari təyinində oksidləşdiricilərin titirli məhlulundan istifadə edilir.

İşçi məhlul kimi tətbiq edilən maddələrdən asılı olaraq, oksidimetriyanın bir sıra xüsusi halları məlumdur.

  1. Permanqanatometriya
  2. Yodometriya

Permanqanatometriya[redaktə | əsas redaktə]

Bu üsulun əsasını müxtəlif reduksiyaedicilərin kalium-permanqanat (KMnO4) ilə oksidləşmə reaksiyası təşkil edir. KMnO4 qüvvətli oksidləşdiricidir. O hər üç mühütdə (turş, qələvi və neytral) reduksiya olunur.Permanqanametriya üsulunda reaksiya əsasən turş mühitdə aparılır. Bu məqsədlə yalnız H2SO4-dən istifadə etmək məqsədəuyğundur. Belə şəraitdə KMnO4 özü indikator rolunu oynayır.

Permanqanatometriya üsulunun tətbiq sahəsi[redaktə | əsas redaktə]

Permanqanatometriya üsulundan tibbdə bir çox məqsədlərlə istifadə edilir. Məsələn, klinik analizdə qanda sidik turşusunun, kalsiumun və s. təyinində, sanitar gigiyena analizlərində isə adi içməli və mədən sularının tədqiqində bir qayda olaraq, permanqanatometriya üsulundan istifadə olunur.

Permanqanatometriya üsulu kimyada bir çox metalları, duzları, üzvi maddələri və həmçinin müəyyən reduksiyaedici maddələrdən hazırlanmış məhlulların titirini təyin etmək üçün işlədilir.

Yodometriya[redaktə | əsas redaktə]

Bu üsul yod ilə əlaqədar olan aşağıdakı iki oksidləşmə-reduksiya reaksiyasına əsaslanır:

  • J2 + 2e ↔ 2J-

Beləliklə, yodometriyada yod həm reduksiyaedici (J-) və həm də oksidləşdirici (J2) kimi istifadə edilə bilər.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Химическая энциклопедия / Редкол.: Кнунянц И.Л. и др.. — М.: Советская энциклопедия, 1992. — Т. 3 (Мед-Пол). — 639 с. — ISBN 5-82270-039-8.
  • Z.Qarayev "Qeyri-üzvi kimya", Maarif-1975.