Orson Uells

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Infobox-realisateur.png
Orson Uells
Orson Welles
Fotoqrafiya
İlk adı Corc Orson Uells
Doğum tarixi16 may 1915(1915-05-16)
Doğum yeri Kenoşa, Viskonsin, ABŞ
Vəfat tarixi 10 oktyabr 1985 (70 yaşında)
Vəfat yeri Los-Anceles, ABŞ
Atası Riçard Hodcdon Hed Uells
Anası Beatris İvs
Həyat yoldaşlarıVirciniya Nikolson (1934–1940)
Rita Heyvort (1943–1948)
Paola Mori (1955–1985)
VətəndaşlıqFlag of the United States.svg ABŞ
Peşələrikinorejissor, aktyor, ssenarist, prodüser
Fəaliyyət illəri1931 — 1985
IMDb:ID 0000080
Orson Welles signature.svg
Wellesnet
VikiAnbarda Commons-logo.svg audio, foto və videofayllar

Corc Orson Uells (ing. George Orson Welles; 16 may 191510 oktyabr 1985) — amerikalı kinorejissor, aktyor, ssenarist və prodüser. Teatr, kino və radioda fəaliyyət göstərmiş və hər üç sahədə yenilikçi fəaliyyəti ilə yadda qalmışdır. Xüsusilə Brodveydə səhnəyə qoyulan "Sezar" (1937) tamaşası, "Merkuri" teatrının yaradılması, radio tarixindəki ən məşhur yayımlardan sayılan "Dünyaların müharibəsi" (1938) radiotamaşası, "Vətəndaş Keyn" (1941) filmi onun adı ilə bağlıdır.

"Vətəndaş Keyn" Amerika Kino Sənəti İnstitutu və Böyük Britaniyanın "Sight & Sound" jurnalı tərəfindən bütün dövrlərin ən yaxşı filmi seçilmiş, həmçinin 1995-ci ildə kinonun 100 illiyi münasibətilə Vatikan tərəfindən tərtib olunan 45 filmdən ibarət seçilmiş filmlər siyahısına daxil edilmişdir. Uells bu filmin həm rejissoru və ssenaristi, həm də baş rol ifaçısı olmuşdur.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

  • 1941-ci ildə "Vətəndaş Keyn" filminə görə ən yaxşı ssenari nominasiyasında "Oskar" mükafatı
  • 1952-ci ildə "Otello" filminə görə "Qızıl palma budağı"
  • 1964-cü ildə "Proses" filminə görə Fransa kinotənqidçilər cəmiyyətinin mükafatı
  • 1975-ci ildə Amerika Kino Sənəti İnstitutunun "Kinematoqrafdakı görkəmli xidmətlərinə görə" mükafatı

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Rejissoru olduğu filmlər[redaktə | əsas redaktə]

  • 1934 — "Dövrün ürəkləri" / The Hearts of Age
  • 1938 — "Çoxlu Consonlar" / Too Much Johnson
  • 1941 — Vətəndaş Keyn / Citizen Kane
  • 1942 — "Möhtəşəm Embersonlar" / The Magnificent Ambersons
  • 1946 — "Əcnəbi" / The Stranger
  • 1947 — "Şanxaylı ledi" / The Lady from Shanghai
  • 1948 — Makbet / Macbeth
  • 1952 — Otello / The Tragedy of Othello: The Moor of Venice
    • 1978 — "Otello" filminin çəkilişi / Filming "Othello" (sənədli film)
  • 1955 — "Cənab Arkadin" / Mr. Arkadin
  • 1958 — "Şərin möhürü" / Touch of Evil
  • 1963 — "Mühakimə" / Le procès
    • 1981 — "Mühakimə" filminin çəkilişi / Filming "The Trial" (sənədli film)
  • 1965 — "Gecəyarı zəngləri (Falstaf)" / Campanadas a medianoche
  • 1968 — "Ölümsüz hekayə" / The Immortal Story
  • 1975 — "Doğru və yalan" / F for Fake

Aktyor kimi[redaktə | əsas redaktə]

  1. Paris yanırmı? (film, 1966) / Paris brûle-t-il?

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Orson Uells ilə əlaqəli mediafayllar var.