Paris Beynəxalq Sərgisi (1900)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Paris Beynəxalq Sərgisi (fr. Exposition universelle) 1900-cü il 15 aprel - 12 noyabr tarixləri arasında Fransanın Paris şəhərində keçirilmişdir.

Sərginin simvolu yeni XX əsrin gəlməsi idi. Sərgidə ən populyar ar-nuvo üslubu oldu. Yeddi ay boyunca sərgidə 50 milyondan çox insan iştirak etdi, bu rekord yalnız 1967-ci ildə Monrealda (55 milyon nəfər) təşkil olunan Dünya Sərgisi və Şanxayda keçirilən EXPO 2010-da ikinci dəfə (70 milyondan çox insan) "vuruldu". 35 ölkə ekspozisiyaları 18 tematik bölmələrdə təqdim olundu. O dövrdə Fransanın ən yaxın müttəfiqi olan Rusiya İmperiyasının iştirakı xüsusilə əhəmiyyətli idi.

Sərginin əsas girişi

Sərgi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Sərgi 1900-cü il aprelin 15-dən 12-dək davam etdi. Sərgini 50 milyondan çox insan (o dövrdə dünya rekordu) ziyarət etdi, bu da Fransa xəzinəsinə 7 milyon frank gəlir gətirdi. Sərgiyə 76 mindən çox iştirakçı qatıldı, sərgi sahəsi 1.12 km² idi.

Sərgi üçün xüsusi olaraq çox sayda obyekt tikilmişdir: Lion vağzalı (bu münasibətlə üzbəüz yerləşəb Mazas həbsxanası söküldü), Orse vağzalı (indiki Orse muzeyi), III Aleksandr körpüsü, BöyükKiçik saraylar. Maşın qalereyası (Salle des Machines) Qış Velodromuna (Vélodrome d'hiver) çevrildi, hansı ki daha sonra alman işğalı dövründə pis ad-san qazanmışdır.

Paris metrosunun ilk xətti sərgi zamanı, 1900-cü il 19 iyul tarixində fəaliyyətə başladı. Bundan əlavə, sərgi zamanı trolleybus şəbəkəsi fəaliyyət göstərirdi.

Sərginin bir hissəsi beş ay (may ayından oktyabr ayınadək) boyunca davam edən İkinci Olimpiya Oyunları idi. Bu yarışlar qadınların iştirak etdiyi ilk oyunlar idi. 20 idman növü üzrə keçirilən yarışların on üçü ilk dəfə təmsil olunurdu.

Nəticələr[redaktə | mənbəni redaktə et]

Sərgi planı

1900 Paris Beynəxalq Sərgisində dublyaj edilmiş filmlər və eskalatorlar ilk dəfə ictimaiyyətə təqdim edildi, Campbell Soup isə qızıl medalla təltif olundu (medal hələ də sup bankası üzərində təsvir olunur). Rudolf Dizel sərgi ziyarətçilərinə raps yağı ilə işləyən dizel mühərrikini təqdim etdi. Bir çox panoram rəsmlər və yeni panoram texnikaları (sineorama, mareorama və Trans-Sibir dəmir yolu panoraması) təqdim edildi. Serbiyalı riyaziyyatçı Mixailo Petroviç təqdim etdiyi hidravlik inteqrator ixtirasına görə qızıl medala layiq görüldü.[1]

İllüziya Sarayında diqqət mərkəzi 1,25 m obyektiv diametri olan teleskopa yönəldi. Bu teleskop o dövrdə yaradılan bütün obyektiv alətlərinin ən böyüyü idi. Teleskop borusunun uzunluğu 60 m və diametri 1,5 m idi.[2]

24 Avqust 1900-cü il tarixində Beynəxalq Sərgi çərçivəsində keçirilən IV Beynəlxalq Elektrotexnik Konqresində Konstantin Perski "Televiziya elektrik kino kimi" bir məruzə ilə çıxış etdi[3] və ilk dəfə "television" terminini istifadə etdi[4].

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Српски рудари с рачунарима («Политика», 12. април 2010), Приступљено 13. 4. 2013.
  2. Françoise Launay, «The Great Paris Exhibition Telescope of 1900», Journal for the History of Astronomy, 38 (2007), 459—475
  3. Урвалов В. А. Развитие телевидения и роль российских ученых // М.: Издательский дом «Первое сентября» (Учебно-методическая газета «Физика»). 2003.№ 4. (rus.)
  4. Махровский О. В. (2010-11-14). "Константин Перский — русский военный инженер, ученый, который ввел термин «телевидение» 110 лет назад". История развития электросвязи (rus). Виртуальный компьютерный музей. İstifadə tarixi: 2019-07-06.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]