Permutasiya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
3 topun 6 cür müxtəlif permutasiyaları

Permutasiya — təkrarsız yerdəyişmələr.

Tutaq ki, elementlərin sayı m olan çoxluğu verilmişdir. Onun elementlərindən uzunluğu m-ə bərabər olan təkrarsız yerləşdirmələr düzəldək. Deməli, belə yerləşdirmədə M çoxluğunun hər bir elementi bir dəfə iştirak edir. Məsən, m=4 olarsa, belə yerləşdirmələr ... bu qaydada yerləşdirməyi davam etsək onların sayı olar

Tərif[redaktə | əsas redaktə]

m elementdən uzunluğu m-ə bərabər olan təkrarsız yerləşdirmələr yerdəyişmə adlanır. Tərifə görə belə yerdəyişmələrin sayı olar. O, ilə işarə edilir. Deməli, Adətən "yerdəyişmə" sözü əvəzinə permutasiya sözü işlədilir. Bu düstura görə çıxarış: Yəni

Qeyd[redaktə | əsas redaktə]

Göstərdik ki, m elementi olan çoxluğun elementlərindən təşlil edilən m elementli təkrarsız yerdəyişmələrin sayı bərabərdir. Buradan alınır ki, bir elementi olan çoxluqdan təşkil edilən yerdəyişmələrin sayı olar. Digər tərəfdən, m faktorialın tərifinə görə olduğundan, Buradan görünür ki, olması üçün qəbul etmək lazımdır və belə qəbul edilib.

Məsələ[redaktə | əsas redaktə]

Futbol birinciliyində 8 komanda iştirak edib və komandaların hamısı müxtəlif miqdarda xallar toplayıb. Turnir cədvəlində onlar neçə üsulla yerləşə bilər?

  • Həlli: Komandalarının hamısı müxtəlif xallar topladığından, onların cədvəldə yerləşə biləcəyi variantları sayı -ə bərabərdir. Deməli variantları sayı

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  • Abituriyent jurnalının xüsusi buraxılışı. Redaksiya şurasi: M.M.Abbaszadə, N.Ə.Bayramov, V.M.Bağırov, M.C.Mərdənov və b. Bakı 2005