Peru cərəyanı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Peru cərəyanı
Humboldt current.jpg
AkvatoriyaSakit okean
TipSoyuq
Orta axın sürəti0,9 km
Orta t.15-20  °C
Commons-logo.svg Peru cərəyanı Commonsda

Peru cərəyanı (və ya Humbolt cərəyanı)Sakit okeanda Cənubi Amerikanın qərb sahillərindən şimal istiqamətdə axan soyuq okean cərəyanıdır.[1] Cərəyanın Humbolt adı Prussiya təbiətşünası Aleksandr fon Humboldtun adından götürülmüşdür. 1846-cı ildə Humbolt "Cosmos" adlı kitabında bu soyuq axımın ölçülərini vermişdir.[1]

Fiziki xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Cərəyan cənuda Çilidən (~ 45° c.en) şimalda Peruya (~ 4°S) qədər uzanır və soyuq, yüksəlmiş sular Ekvator cəbhəsi yaratmaq üçün isti tropik sularla kəsişir.[1] Peru sahillərində dəniz səthinin temperaturu 5°C-dən 16°C-dək aşağı temperatura çatır.[2] Digər bölgələrdə temperaturun 25 ° C-dən yuxarı olması səbəbiylə tropik suların özəlliklləri çox hiss olunmur. Yüksəlmə fitoplanktonu bəsləyən və nəticədə bioloji məhsuldarlığı artıran qida maddələrini səthə gətirir.[1]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Montecino, Vivian, and Carina B. Lange. "The Humboldt Current System: Ecosystem components and processes, fisheries, and sediment studies." Progress in Oceanography 83.1 (2009): 65-79.
  2. Chavez, Francisco P., et al. "The northern Humboldt Current System: Brief history, present status and a view towards the future." (2008): 95-105.