Pilatr de Rozye

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox character.png
Pilatr de Rozye
Jan-Fransua Pilatr de Rozye
Fotoqrafiya
Doğum tarixi
30 mart 1754(1754-03-30)
Doğum yeri Metz, Fransa
Vəfat tarixi 15 iyun 1785 (31 yaşında)
Vəfat yeri Vimrö, Fransa
Vəfat səbəbi Həlak olub
VətəndaşlıqRoyal Standard of the King of France.svg Fransa
PeşəsiPilot, Kimyaçıballoonist
FəaliyyətiFizikaçı, Kimyaçı
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Jan-Fransua Pilatr de Rozye (fr. Jean-François Pilâtre de Rozier; 30 mart 175415 iyun 1785) — fransız ayronavtı, kimyaçısı, fiziki, aviasiya sahəsində pionerlərindən biri. O, ayrostatla (Hava şarı ilə) səmaya qalxmağa qərar verən ilk adamdır.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Cavanlıq illərində Pilatr de Rozye riyaziyyat, fizika, kimya və təbiət elmlərinə böyük maraq göstərirdi. Sonralar o kimya fənnini tədris edirdi. "Ateney" Paris elmi cəmiyyətinin təsisçisi idi.

Monqolfye qardaşlarının ixtiralarının böyük pərəstişkarı kimi o, ilk dəfə tək, sonra isə Jiru de Villet ilə hava şarında səmaya qalxır. 1783-cü ilin 21 noyabr tarixində isə diametri 48 paris futu (15,5 metr), hündrlüyü 74 fut (24 metr) olan ayrostatla tam uçuş həyata keçirilir. Rozye və markiz Fransua Loran d’Arland yüksək səmaya qalxırlar.

15 iyun 1785-ci ildə Rozye ayrostatla La-Manş boğazını uçub keçmək qərarını verir, lakin şar alışır və Rozye, Romen adlı yol yoldaşı ilə həlak olur.

Xatirə[redaktə | əsas redaktə]

1991-ci ildə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı Ayın görünən hissəsində yerləşən kraterlərin birinə Pilatr de Rozyenin şərəfinə "Pilatr" adı verib.