Prambanan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Emojione1 1F3DB.svg
Prambanan
Gate to Prambanan complex.jpg
ÖlkəFlag of Indonesia.svg İndoneziya
ŞəhərCokyakartı
Tikilmə tarixiX əsr
Vəziyyətistabil
Kriteriya i, iv
Region Asiya
Prambanan Complex 2.jpg

Prambanan - buddist və indusların əsas ibadət etdikləri məbəddir. Məbəd Yava adasının mərkəzində, Cokyakartı şəhərinin 18 km şərqində yerləşir. Məbədin cənub hissəsində Merapi vulkanı, buddistlərin əsas məbədi Borobudur və Ratu Boko sarayı yerləşir. Məbəd X əsrdə Mataram dövlətinin banisi Rakay Pikatan tərəfindən tikilmişdir. Holland elm adamları 1918-1953-cü illərdə onu yenidən bərpa etmişlər. 1991-ci ildə isə UNESCO-nun dünya abidələrinə daxildir.

Lara Conqranq[redaktə | əsas redaktə]

Turistlər tərəfindən çox ziyarət olunan Prambanan dünyada çox məşhur məbəddir. Yerli əhali buranı "Prambana məbədi" və ya "Lara Conqranq" adlanır. Yavada yaşayan əhalinin dilində "Qamətli qız" deməkdir. Məbəd 4 yarusdan və bir o qədərdə darvazadan ibarətdir. Kvadrat formasıdır. Məbəd kompleksi 224 ibarətdir. Daxili kvadrat 16 məbəddir. Ən hündür məbəd mərkəzdə yerləşir və hündürlüyü 47 m-dir. Şiveyə iltafat olunub. Şimal məbəd Braxmaya, cənub isə Vişnuya məxsusdur. Məbəd Caksanın adını daşıyan Maratan dövləti tərəfindən IX əsrin sonunda, X əsrin əvvəllərində tikilmişdir.

Lara Conqrand legendası[redaktə | əsas redaktə]

Məbəd qarşılıqsız sevgi barədə tikilmişdir. Şahzadə Bandunq Bondovoso Conqrandda evlilik təklif edir. Ancaq yox cavabı aldığı üçün qızın atası Ratu Bokonu öldürür. Beləliklə, bir gecedə 1000 abidədən ibarət məbəd tikidirir. Bondosov onu aldatdıqları hiss edib, görür ki, 999 abidə tikilib və birini də tikməyi əmr edir. Hal-hazırda bu məbədlər Prambanan məbədinin şimal hissəsində qalıb.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Bu abidə İndoneziyada ilk buddist mədəbidir. Bu məbəddən Kalasan, Sari, Sevu və Plaosan abidələri qalır. İllər keçdikcə məbəddə müəyyən dəyişiklər olsa da yenidən düzəldilib. Merapi vulkanın püskürməsi də məbədə öz ziyanı vermişdir. Hal-hazırda Lumbuna, Burax və Asu məbədləri qalmışdır.

Arxitekturası[redaktə | əsas redaktə]

Prambanan Cross Section Shiva.svg

Prambananın arxitekturası qədim Hindistan memarlığını özündə əks etdirir. Bu memarlıq üslübunu hind memarı Vastıy Şastra məxsusdur. Prambananın layihəsi mandala üzərində qurulub və məbədin mərkəzində dairəvi formada dairələr çəkilib. Məbədin əsl adı Şiva Allahının şərəfinə Şivaqra adlanır. Mistik qüvvələrin varlığını əks etdirən məbəddə mistik qüvvələrin şəkilləri də öz yerini alıb. Allahın xüsusilə Şiva Allahının evi kimi qələmə verilir. Prambana 3 əsas hissədən ibarətdir.

  • Brokhola (buddistce: Kāmadhātu), - ən aşağı səltənət fanidir: insan, heyvan və həmçinin şeytan kimi.
  • Bhuvarloka (buddistce: Rupadhatu) - orta səltənət bura müqəddəs insanlar daxildir: seyidlər və başqaları. Bu insanlar Allahdan bir az aşağı dərəcədə olurlar. .
  • Svarloka (buddistce: Arupadhatu) - ən yuxarı səltənət: Allahdır.

Prambanın etrafındakı medebler[redaktə | əsas redaktə]

Pramban - Pramban düzənliyində yerləşir. Cənubda Merapi vulkanı şimalda isə Sevu dağ silsiləsi ilə əhatələnmişdir. Yogyakarta əyaləti ilə həmsərhəddir və Yava adasının mərkəzindədir.

Temples and archaeological sites in Prambanan Plain

Şimal hissədəki məbədlər[redaktə | əsas redaktə]

  • Lumbunq - Buddist məbədidir. Əsas və 16 kiçik məbəddən ibarətdir.
  • Şam Burha - Buddist məbədi
  • Sevu - Eoro Jonqqranqdan sonra qədim buddist məbədi
  • Şam Moranqan - Hind məbədidir və vulkan kraterinden bir az aralıda yerləşir.

Cənub hissədəki məbədlər[redaktə | əsas redaktə]

  • Ratu Roko
  • Sajişan
  • Banyunibo
  • Baronq
  • LJo
  • Arka Bugisan

Qərb hissədəki məbədlər[redaktə | əsas redaktə]

  • Kalasan
  • Sari
  • Sambisari
  • Gebanq
  • Şam Qana
  • Şam Kedulan

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]