Prilipko başlıqotu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Prilipko başlıqotu - (lat. Scutellaria prilipkoana Grossh.) Dalamazkimilər – (Lamiaceae Lindl.) fəsiləsinə aid bitki növü.

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU D2. Azərbaycanın nadir, Qafqazın endemik növüdür.[1][2]

Regional IUCN Statusu - VU D2[3]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Çoxillik ot bitkisidir. Gövdələr 20 sm-ə hündürlükdədir. Yarpaqlar saplaqlı, 1-2 sm uzunluqda, 5-15 mm enində, yumurtavari və üçkünc-yumurtavari, kəsilən və ya əsası pazvaridir. Kənardan enli-lələkvari kəsiləndir, horizontal və ya yuxarıya doğru tərsduran, qısa xətvari və ya uzunsov küt dişiciklidir, üst tərəfdə boz və ya yaşıl, küt dişiciklidir, adətən sıx və qıvrımtükcüklüdür, alt tərəfdə boz və ya ağ keçəlidir. Çiçək qrupu 4 sm-ə qədər uzunluqda, sıx və ya seyrəkdir. Tac 3-4 sm uzunluqda, parlaq- sarı rəngli, xaricdən yumşaq tükcüklü və vəziciklidir.[2][1]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Çiçəkləməsi may-iyun, meyvə əmələgətirməsi iyun-iyul aylarına təsadüf edir. Kserofitdir. Orta dağ qurşağında quru daşlı yamaclarda rast gəlinir. Dərman bitkisidir.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Diabar (Lerik rayonu –Qosmalyan kəndinin ətrafı).[4][5][3]

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Yeganə lokaliteti müşahidə olunur. Populyasiya azalma tendensiyasına meyillidir.

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Antropogen təsirlərdir (otarılma və tapdalanma, əhali tərəfindən dərman bitkisi kimi yığılması).

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Yayılma yerlərində mühafizə tədbirlərinin həyata keçirilməsi təklif olunur.

Sinonimləri[redaktə | əsas redaktə]

Scutellaria orientalis ssp. prilipkoana (Grossh.) Fed.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 http://redbook.az/
  2. 1 2 Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabı.Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri.II nəşr Bakı-2013
  3. 1 2 Schtaz G., Shulkina T., Solomon J., 2013.
  4. Флора Азербайджан, 1957
  5. Мехтиева Н.П., 2006.