Pygeretmus pumilio

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Pygeretmus pumilio
Pygeretmus pumilio
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:Sonağızlılar
Tip:Xordalılar
Yarımtip:Onurğalılar
İnfratip:Ağızçənəlilər
Sinifüstü:Dördayaqlılar
Sinif:Məməlilər
Yarımsinif:Vəhşi heyvanlar
İnfrasinif:Plasentalılar
Dəstəüstü:Euarxontoqlireslər
Dəstə:Gəmiricilər
Fəsilə:Ərəbdovşanlar
Cins:Pygeretmus
Növ: Pygeretmus pumilio
Elmi adı
Pygeretmus pumilio (Kerr, 1792)
Sinonimlər
Alactagulus acontion Alactagulus pumilio (Kerr, 1792)
yarımnöv
* A. a. dinniki Satun. (1920)
  • A. a. tanailicus Ogn. (1948)
  • А. а. acontion Pall. (1778)
  • A. a. aralensis Ogn. (1948)
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 LC az.svgen:Least Concern
Az qayğı tələb edənlər
Least Concern (IUCN 3.1)Least Concern18943
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəklin VikiAnbarda
axtarışı
ITIS  
NCBI  
EOL  

Pygeretmus pumilioƏrəbdovşanlar fəsiləsinə, gəmiricilər dəstəsinə daxil olan növ. Ukraynanın cənubunda onların Pliosenə aid qalıqları aşkar edilmişdir. Orta Pleistosene ilə əlaqəli qalıqları müasir arealının qərbində məsələn: Krım öndağlığının ətəklərində və Poltava bölgəsində tapılmışdır

Görünüşü[redaktə | əsas redaktə]

Ərəbdovşanlar fəsiləsinin kiçik üzvlərindən biri. Bədən uzunluğu 9-12 sm təşkil edir. Arxa ayağın uzunluğu 40-52 mm-dir. Baş genişdir, qulaqların nisbi ölçüsü digər ərəbdovşanılar ilə müqayisədə daha kiçikdir. Arxa ayaqlarda beş barmaq vardır. Bel nahiyəsinin rəngi qəhvəyi rəngdədir, qarın və böyürləri isə ağdır.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Bu canlılar əsasən Don diyarı, Şimali Xəzər, Aşağı və Orta Volqa bölgəsi, Orta Asiya, həmçinin Çin, Monqolustanİranın bəzi bölgələrində yayılmışlar[1].

Həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Səhra və yarımsəhralarda yaşayır, bəzən çöllərdə də görülür. Yaşayış yeri əsasən takırlar (bitki örtüyündən məhrum olan düz ərazilər), şoranlıqlar olan ərazilərdən ibarətdir. Əsasən soğanaqlar, toxumlar, çiçəklər və müxtəlif bitkilərin sapları ilə qidalanır. Gecə həyat tərzi keçirirlər. Bu canlılar çox sıx torpaqlarda özlərinə çuxur qaxırlar. Çuxur uzun bir üfüqi keçiddən ibarətdir, sonunda yuva və təcili girişləri olan, bir qayda olaraq yerlə örtülmüş bir neçə yanal keçiddən ibarətdir. Balalama dövrü bahardan payıza qədərdir. Dişi adətən ildə iki dəfə olmaqla, hər dəfə üç-altı arası bala verir[2].

Kənd təsərrüfatında əhəmiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Bu canlılar kənd təsərrüfatı zərərvericisi hesab olunur. Bostan bitkilərinin: qarpız və balqabağın əkilmiş toxumlarını yeyərək zərər verirlər. Buğda və digər taxıl bitkilərinə ziyan vermələri də məlumdur. Ancaq qeyd etmək lazımdır ki, bir qayda olaraq onlar kənd təsərrüfatına yararsız yerlərdə yaşayırlar.

Qorunma statusu[redaktə | əsas redaktə]

Hazırda bu canlıların yox olma təhlükəsi olmadığı güman edilir (IUCN görə LC statusu). Onu qorumaq üçün xüsusi tədbirlər görülmür. Bununla belə bəzi qoruqlarda onların böyük populyasıyası vardır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Tsytsulina, K., Formozov, N. & Sheftel, B. 2008. Pygeretmus pumilio. In: IUCN 2012. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2012.2. [1]. Downloaded on 04 June 2013
  2. Информация о тарбаганчиках на сайте fauna.su

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]