28°31′28″ şm. e. 77°11′08″ ş. u.{{#coordinates:}}: cannot have more than one primary tag per page

Qütb Minar kompleksi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Emojione1 1F3DB.svg
Qütb Minar kompleksi
hind कुत्ब
Alai Gate and Qutub Minar.jpg
28°31′28″ şm. e. 77°11′08″ ş. u.{{#coordinates:}}: cannot have more than one primary tag per page
Ölkə Flag of India.svg Hindistan
Şəhər Dehli
Yerləşir Dehli
Aidiyyatı Dehli sultanlığı
Tikilmə tarixi 1192- 1198
Vəziyyəti stabil
Tipi Mədəni
Kriteriya iv
Təyin edilib 1993
İstinad nöm. 233
Dövlət Hindistan
Region Asiya
Qütb Minar kompleksi (Hindistan)
Locator Dot2.gif
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Qütb Minar kompleksi Dehli şəhərinin cənub-qərbində Qütb Minar minarəsi və ətrafındakı bir neçə tarixi memarlıq abidələrindən ibarətdir.

Dehli sultanlığı dövründə tikilən bu abidələr Hint-İslam memarlığının gözəl nümunələrdir.

1993-də Ümumdünya irsi sıyahısına daxil edilmişdir.[1]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Dehli şəhərinin işğalından sonra Sultan Qütbəddin Aybək tərəfindən 1192-1198-ci ildə tikilən Qüvvət’ül-İslam Məscidi tikilməsi ilə Qütb Minar kompleksinin əsası qoyuldu. 1235-ci ildə sultanın özü tərəfindən tikilmiş Şəmsəddin Eltutmuş türbəsi və Alaeddin Halaci tərəfindən 1311-ci ildə tikilən Alai Darvazası Qütb Minar kompleksinin ən gözəl memarlıq nümunələrindən biridir.

Abidələr[redaktə | əsas redaktə]

Alai Darvazası[redaktə | əsas redaktə]

Sultan Əlaəddin Məhəmməd şahın dövründə tikilən Alai Darvazası

Alai Darvazası Qüvvət-ül-İslam məscidinin cənub tərəfində yerləşir və məscidin əsas giriş qapısıdır. Alai Darvazası 1311-ci ildə Sultan Əlaəddin Məhəmməd şahın dövründə tikilmişdir.

Qütb Minar minarəsi[redaktə | əsas redaktə]

Qütb Minar minarəsi və Alai Darvazası , Qüvvət-ul-İslam məscidinin girişi

Qütb Minar minarəsi (hind क़ुतुब मीनार)— XIII əsr memarlıq abidəsi.

1206-1210-cu illərdə Dehli sultanlığının qurucusu Sultan Qütbəddin Aybək tərəfindən tikilib. Qütb minar qülləsinin bir hissəsinin uçmasına baxmayaraq, dünyanın ən möhtəşəm minarəsidir. Minarənin hündürlüyü 73 metr, diametri 14 metrdir.[2] Qırmızı daş və mərmərdən tikilmişdir.

72,6 metr hündürlüyündə olan və kərpicdən tikilən minarə orta əsr Hind-islam memarlığı nın ən unikal abidəsidir və YUNESCO tərəfindən qorunur. Dehli sultanlığının qurucusu Sultan Qütbəddin Aybək tərəfindən minarənin inşasına 1193-cü ildə başlayıb. Minarənin tikintisini isə varisi Şəmsəddin Eltutmuş tamamlayıb.

Dəmir sütun[redaktə | əsas redaktə]

Qüvvət-ül-İslam məscidinin qarşınıdakı Dəmir sütun

Dəmir sütun dünyanın ən əsas metal simvollarından biridir. Sütunun hündürlüyü 7.21 metr, ağırlığı isə 6 tondan çoxdur.Dəmir sütun 402-ci ildə II Chandraqupta (375-414) dövründə hazırlanmışdır.

Mədrəsə[redaktə | əsas redaktə]

Sultan Əlaəddin mədrəsəsi

1316-cı ildə Qüvvət-ül-İslam məscidinin cənub-qərbində Sultan Əlaəddin Məhəmməd şahın dövründə tikilən Sultan Əlaəddin mədrəsəsi hindistanda ilk müsəlman mədrəsələrindən biridir.

Alai Minar[redaktə | əsas redaktə]

Alai Minar

Alai Minar Sultan Əlaəddin Məhəmməd şahın dövründə Qüvvət-ül-İslam məscidinin yaxınlığında tikilmişdir. Alai Minarın hündürlüyü 24.5 metrdir. Alai Minar Xələclər sülaləsinin dövründə tikilən ən gözəl memarlıq nümunələrindən biridir.

Şəkillər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://whc.unesco.org/en/list/233 Qütb Minar kompleksi, UNESCO
  2. "Qutub Minar Height". qutubminardelhi.com.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]