Qızılağacyarpaq irqa

Qızılağacyarpaq irqa
Qızılağacyarpaq irqa
Elmi təsnifat
	Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superrozidlər Klad: Rozidlər Klad: Fabidlər Dəstə: Gülçiçəklilər Fəsilə: Gülçiçəyikimilər Yarımfəsilə: Gavalıkimilər Triba: Almakimilər Yarımtriba: Almakimilər Cins: İrqa Növ: Qızılağacyarpaq irqa
Beynəlxalq elmi adı
	Amelanchier alnifolia M.Roem., 1847;
ITIS	25109
NCBI	32219
EOL	411731

Qızılağacyarpaq irqa (lat. Amelanchier alnifolia) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin gülçiçəyikimilər fəsiləsinin i̇rqa cinsinə aid bitki növü.

Arealı

Şimali Amerikada təbii halda yayılmışdır. 1800-cü ildən mədəni florada rast gəlinir. XIX əsrdə Avropada İngiltərədə geniş becərilir.

Botaniki xarakteristikası

Hündürlüyü 10 m-ə çatan, yarpağı tökülən kol və ya çox böyük olmayan ağacdır. Yarpaqları yumurtavari və ya dairəvi 2-5 sm uzunluğunda, 1-4,5 sm enindədir. Meyvəsi 0,5-2 sm uzunluğundadır. Çiçəkləri ağ, 2-3 sm diametrində, 3-20 ədəd olmaqla yazın əvvəlində çiçəkləyir. Çiçəkləməsi 7-12 gün davam edir. Meyvəsi alma formalı, bənövşəyi, 5-15 mm diametrində, yayın əvvəlində yetişir. Toxumu qəhvəyi rəngli, 2-3 ədəd 4-5 mm uzunluğunda, 3 mm enində oval hamardır.

Ekologiyası

Əsasən çay qırağlarında rütubətli qayalıqlarda, meşələrdə işıqlı kölgəli ərazilərdə enliyarpaq meşələrdə bitir.

Azərbaycanda yayılması

Azərbaycanda parklarda, bağlarda bəzək bitkisi kimi mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi

Yaşıllaşdırmada tək qrup əkinlərində dekorativ bitki kimi istifadə edilir.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

Amelanchier alnifolia var. typica C.K.Schneid.
Amelanchier canadensis var. alnifolia (Nutt.) Torr. & A.Gray
Amelanchier diversifolia var. alnifolia (Nutt.) Torr.
Amelanchier sanguinea var. alnifolia (Nutt.) P.Landry
Aronia alnifolia Nutt.
Pyrus alnifolia (Nutt.) Lindl.

Yarımnövləri

Amelanchier alnifolia var. alnifolia
Amelanchier alnifolia var. pumila (Nutt.) C.K.Schneid.
Amelanchier alnifolia var. semi-integrifolia (Hook.) C.L.Hitchc.

İstinadlar

Həmçinin bax