Qadın marşları (2017)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Qadın etirazları (2017) səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Vaşinqton şəhərində təşkil olunmuş etiraz mitinqləri.

Qadın marşları[1] (ing. Women's Marches; Women's March on Washington[2][3]) - 2017-ci ilin 21 yanvar tarixində dünyanın müxtəlif şəhərlərində qadınlar tərəfindən başladılmış etiraz hərəkatları. Qadın etirazları özündə sosial ədalətsizlik, qadın hüquqları, irqçiliyin normallaşdırılmasına qarşı mübarizə, tibb islahlatları və LGBT hüquqları kimi müxtəlif sahələri birləşdirir. Etirazlar Donald Trampın ABŞ-ın 45-ci prezidenti kimi and içməsindən sonra ilk dəfə Amerika Birləşmiş Ştatlarının paytaxtı Vaşinqton şəhərində başlanıb. Donald Tramp seçki kompaniyası ərzindəki çıxışların bir necəsində qadınlar və qadın hüquqları ilə bağlı sərt fikirlər bildirməsi ilə yadda qalıb.[4] 2017-ci il qadın etirazları ABŞ tarixində bir gün ərzində ən çox insan izdihamı ilə müşahidə olunmuş etiraz kimi tarixə keçib.[5]

İlk etiraz nümayişi paytaxt Vaşinqton şəhərində planlaşdırılıb və Vaşinqtonda qadın etirazları kimi təqdim edilib.[6] Vaşinqtonda baş tutan etirazlar facebook, youtubetvitter kimi saytlarda canlı yayımlanmışdır.[7] Təkcə Vaşinqton şəhərindəki mitinqdə yarım milyona yaxın adam iştirak edib. Dünya üzərində baş tutan dəstək mitinqlərindəki iştirakçı sayı isə 4.8 milyona yaxındır.[8] Vaşinqton mitinqlərinə dəstək məqsədi ilə hazırlanmış womensmarch.com saytında mitinqlərlə bağlı müxtəlif məlumatlar toplanmışdır.[9][10][11] Amerika Birləşmiş Ştatları ərazisində daha 408 etiraz mitinqinin təşkil olunması planlaşdırılır və 168 mitinq dünyanın 81 ölkəsində təşkil ediləcək.[12][13]

ABŞ-da başlayan qadın etirazları qısa zamanda dünyanın müxtəlif ölkələrinədə yayılmışdır. ABŞ-dan başqa müxtəlif şəhərlərdə 673 etiraz mitinqinin təşkil olunduğu bildirilir. Kanadada 29, Meksikada isə 20 mitinq təşkil edilib. Qadın etirazları 1955 - 1975-ci illərdə baş vermiş Vyetnam müharibəsinə qarşı etirazlardan sonra ABŞ tarixində ən kütləvi nə izdihamlı nümayiş hesab olunr. Hər iki etirazlarda təqribən eyni sayda adam iştirak edib.[14][15] Nyu-York şəhərində baş tutan etirazlarda iki milyona yaxın insan iştirak edib və saxlanılan olmayıb.[16]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. F.Bayramlı (January 24, 2017). "Trampa qarşı qadın marşı". Ekspress. http://ekspress.az/az/dunya/15731-trampa-qarshi-qadin-marshi. İstifadə tarixi: January 29, 2017.
  2. Masuma Ahuja (January 21, 2017). "Yes, even people in Antarctica are joining the Women's March movement". CNN. http://edition.cnn.com/2017/01/21/politics/womens-march-antarctica/index.html. İstifadə tarixi: January 25, 2017.
  3. Emily Tamkin; Robbie Gramer (January 21, 2017). "The Women's March Heard Round the World". foreignpolicy.com. http://foreignpolicy.com/2017/01/21/the-womens-march-heard-round-the-world/. İstifadə tarixi: January 25, 2017. "The Women's March on Saturday ... grew into a day long international event both in support of women and in opposition to the president's past rhetoric and potential future policies. There were more than 600 events in 60 countries around the world, with millions taking to the streets."
  4. Malone, Scott; Gibson, Ginger (January 22, 2017). "In challenge to Trump, women protesters swarm streets across U.S.". Reuters. http://www.reuters.com/article/us-usa-trump-women-idUSKBN1550DW.
  5. Garfield, Leanna. "The 9 biggest marches and protests in US history". http://www.businessinsider.com/largest-marches-us-history-2017-1/#the-march-on-washington-for-jobs-and-freedom-august-28-1963-1.
  6. Tolentino, Jia (January 18, 2017). "The Somehow Controversial Women's March on Washington". The New Yorker. http://www.newyorker.com/culture/jia-tolentino/the-somehow-controversial-womens-march-on-washington.
  7. "Women's March on Washington". Women's March on Washington. https://www.womensmarch.com/. İstifadə tarixi: January 21, 2017. "You can view the program live on a number of Jumbotrons on Independence Ave. and through all of our social media platforms, Facebook, Twitter, and YouTube."
  8. "Sister Marches". Women's March on Washington. https://www.womensmarch.com/sisters.
  9. Weaver, Courtney; Rennison, Joe; Whipp, Lindsay; Bullock, Nicole (January 22, 2017). "Hundreds of thousands gather in US cities for Women's March". Financial Times. https://www.ft.com/content/7b34cd82-dfe2-11e6-8405-9e5580d6e5fb.
  10. Alcindor, Anemona Hartocollis, Yamiche; Chokshi, Niraj (January 21, 2017). "'We're Not Going Away': Huge Crowds for Women's Marches Against Trump". The New York Times. . https://www.nytimes.com/2017/01/21/us/womens-march.html.
  11. "At 2.5 million strong, Women's Marches crush expectations". USA Today. January 21, 2017. http://www.usatoday.com/story/news/politics/2017/01/21/womens-march-aims-start-movement-trump-inauguration/96864158/. İstifadə tarixi: January 21, 2017.
  12. "Sister Marches". Women's March on Washington. https://www.womensmarch.com/sisters.
  13. Schmidt, Kierstein; Almukhtar, Sarah (January 20, 2017), "«Where Women's Marches Are»", The New York Times, https://www.nytimes.com/interactive/2017/01/17/us/womens-march.html. İstifadə tarixi: January 21, 2017
  14. Swaine, Jon (January 22, 2017). "Trump presidency begins with defense of false 'alternative facts'". The Guardian. https://www.theguardian.com/us-news/2017/jan/22/donald-trump-kellyanne-conway-inauguration-alternative-facts. İstifadə tarixi: January 24, 2017.
  15. "Women’s March Is The Largest Protest In US History" (en-US). usuncut.com. http://usuncut.com/news/womens-march-largest-protest-us-history/.
  16. Capps, Kriston (January 22, 2017). "Millions of Marchers, Zero Arrests". http://www.citylab.com/politics/2017/01/no-arrests-at-womens-march-in-dc-los-angeles-new-york-chicago-austin-seattle/514067/. İstifadə tarixi: January 23, 2017.