Qara xaççiçək birəciyi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar


?Phyllotreta atra F.
Phyllotreta atra}}
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Yarımaləm: Eumetazoylar
Bölmə: İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə: İlkağızlılar
Ranqsız: Ecdysozoa
Tip: Buğumayaqlılar
növ: Phyllotreta atra F.
Elmi adı
Phyllotreta atra F.
Commons-logo.svg
Şəklin VikiAnbarda
axtarışı

Quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Rəngi qara və ya metal parıltısına bənzəyir. Uzunluğu 2-3 mm-dir. Bu birəciklər nəmliyi az olan yerlərdə yaşayırlar.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Başqa birəciklərə nisbətən onlar respublikamızda geniş yayılmışdılar və daha çox zərər verirlər. Respublikanın Quba-Xaçmaz, Abşeron, Gəncə-Daşkəsən, Lənkəran-Astara zonalarında daha geniş yayılmışdır.

Qışlaması[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan şəraitində onlar erkən fevralın axırı və martın əvvələrində qışlamadan çıxırlar.

Qidalanması[redaktə | əsas redaktə]

Qışlamadan çıxandan sonra əvvəlcə alaq otları, sonra isə mədəni bitkilərlə qidalanırlar. əlavə qidalanma hava şəraitindən asılı olaraq bir aya qədər davam edir.

Nəsilvermə[redaktə | əsas redaktə]

əlavə qidalanmadan sonra yumurtaqoyma və cütləşmə başlayır. Bu proses aprelin ikinci yarısından may ayına qədər davam edir. Məlumatlara əsasən bir dişi fərd 36-40 yumurta qoyur. Iki həftədən sonra yumurtadan sürfələr çıxır. Onlar bitkilərin xırda kökləri ilə qidalanırlar. Sürfələrin inkişafı 14-20 gün davam edir. Puplaşma torpaqda gedir. Qara xaççiçək birəciyi Qafqazda, o cümlədən Azərbaycanda iki nəsil verir.

Zərər vurması[redaktə | əsas redaktə]

Adətən kələmi, ağ turpu, qırmızı turpu, az miqdarda soğanı, kökü, turşəngi, alaq otlarından isə ən çox vəzərini zədələyir. Məlumatlara əsasən bu birəciklər şəkər çuğunduruna, qatıqotuna, xardala, günəbaxana və s. bitkilərə də zərər verirlər. Yetkin fərdlər yarpaqlarla qidalanaraq dairəvi deşiklər açırlar. [1]

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  1. Səfərova İ.M., Quba-Xaçmaz bölgəsində kələmin zərərvericiləri və başlıca zərərvericilərə qarşı kompleks mübarizə tədbirləri, Gəncə, 2006, s. 77.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Phyllotreta atra F.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Səfərova İ.M., Quba-Xaçmaz bölgəsində kələmin zərərvericiləri və başlıca zərərvericilərə qarşı kompleks mübarizə tədbirləri, Gəncə, 2006, s. 77.