Qarabasan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Qarabasan - gerçək olmayan virtual xəyali varlıq və ya türk xalq mədəniyyətində kabus və buna səbəb olan varlıq. Qarabasma (Karabasma/Garabasma) da deyilir.

Xüsusiyyətləri[redaktə]

Gecələri insanların üzərinə çökən şər varlıq kabuslara səbəb olar. Ümumi mənada isə insanların pis şeylər görməsi deməkdir. Qorxulu yuxulardır. Bəzi bölgələrdə Qaraqura və ya Kamos adlı bir varlığın səbəb olduğu düşünülər. Ağırbasma ifadəsi də istifadə edilər. Qarabasanlara pis ruhların və ya cinlərin səbəb olduğuna inanılar. Bu ruhlar bəzən öldürücü ola bilməkdədir. Bəzən yuxuda ölən insələrin bu varlıqların hirsləri səbəbindən öldükləri düşünülər. Qarabasmaq feli ilə istifadə edilirsə, "Kabus görmək" və ya bu səbəblə xəstələnmək mənası verir. Monqolca Harah/Qarah sözcüyü baxmaq və Xarağah isə lənət mənasını verər.

Qarabasanların indiki vaxtda elmi olaraq yuxu iflici deyə təbir edilən vəziyyətlə bənzədiyi görülməkdədir. Buna görə yuxunun bəzi mərhələlərində uyanilmasi halında şüur tam olaraq açıq olsa belə bədən kımıldayamamaktadır. Bu halda müxtəlif görünüşlər görülə bilməkdədir.

Qarabasdı[redaktə]

Qarabasdı - türk xalq inancında, gerçək sanılan pis görünüş və qorxulu halüsinasyonlara verilən addır. Karabasu olaraq da deyilər. Gerçəkmiş kimi qəbul edilən pis yuxulardır. Qarabasanın səbəb olduğu xəstəliyə də Qarabasdı (Karabastı) deyilir. Qarabasma görməyi təyin etmək üçün də bu təbir istifadə edilər. Bəzən də doğum edən qadının ölməsi Qarabasdıya bağlanır.

Qarav[redaktə]

Qarav - türk və çuvaş xalq inancında kabus cini. Kabuslara səbəb olan və bunun nəticəsində sayıqlama və psixoloji pozuqluqlar ortaya çıxaran şər varlıqdır. Söz, qorxu və pislik mənaları ehtiva edər. "Qaramaq" sözü pisləmək, xor görmək mənalarını saxlayar. Qarağ sözü kimi bölgələrdə isə kabus mənasında istifadə edilər. Qarağı da işığın az olduğu yerlərdə görə bilməmə (ala korluq) xəstəliyini ifadə edər. Monqolcada Qarağ (Xarağ) lənətləmək mənası ehtiva edər.

Mənbə[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]

Həmçinin baxın[redaktə]