Qarayonca

Qarayonca
Qarayonca
Elmi təsnifat
	Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superrozidlər Klad: Rozidlər Klad: Fabidlər Dəstə: Paxlaçiçəklilər Fəsilə: Paxlakimilər Yarımfəsilə: Paxlakimilər Triba: Trifolieae Cins: Qarayonca
Beynəlxalq elmi adı
	Medicago L., 1753[…];
ITIS	183622
NCBI	3877
EOL	27787

Qarayonca (lat. Medicago) — bitkilər aləminin paxlaçiçəklilər dəstəsinin paxlakimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Təbabətdə

Yusif İbn İsmayıl Xoyinin (XIII–XIV əsrlər) yazdığına görə, baş əsməsini müalicə etmək üçün gündə 2 dəfə başa bişmiş qarayonca ilə kompres qoymaq lazımdır. Əgər qarayoncanın otu və toxumları mütamadi yeyilərsə, bu, insanı kökəldir və qanı artırır. Qarayonca tozunun bal ilə kompresi soyuq şişləri, sirkə ilə qarışığı isə isti şişləri çəkir. Qarayoncanın toxumları başqa hissələrinə nisbətən daha faydalıdır. Onlar mədəni möhkəmlədir, sperma və süd yaradır, aybaşını qovur, öskürəkdə xeyirlidir.

Elmi təbabətdə qurudulmuş və toza çevrilmiş qarayonca qansaxlayıcı və yarasağaldıcı xüsusiyyətə malikdir. Əkin qarayoncası şəkər xəstəliyində, qalxanvari vəzinin funksiyasının azalmasında, oraqvari qarayonca isə sətəlcəm, diarreya (mədənin pozulması) və ürəkdöyüntüsü zamanı istifadə edilir.^[3]

Sinonimləri

Heterotipik sinonimləri

Cochleata Medik.
Crimaea Vassilcz.
Diploprion Viv.
Factorovskya Eig
Kamiella Vassilcz.
Lupularia (Serg.) Opiz
Lupulina Noulet
Medica Mill.
Medicula Medik.
Nephromedia Kostel.
Rhodusia Vassilcz.
Spirocarpus Opiz
Trifillum Medik.
Turukhania Vassilcz.

Növləri

Medicago arabica (L.) Huds.
Medicago arborea L.
Medicago archiducis-nicolai Širj.
Medicago arenicola (Hub.-Mor.) E.Small
Medicago astroites (Fisch. & C.A.Mey.) Trautv.
Medicago biflora (Griseb.) E.Small
Medicago × blancheana Boiss.
Medicago bonarotiana Arcang.
Medicago brachycarpa Fisch. ex M.Bieb.
Medicago × canariensis Benth.
Medicago cancellata M.Bieb.
Medicago carica (Hub.-Mor.) E.Small
Medicago carstiensis Wulfen
Medicago × casellasii P.Monts.
Medicago ciliaris (L.) All.
Medicago constricta Durieu
Medicago coronata (L.) Bartal.
Medicago crassipes (Boiss.) E.Small
Medicago cretacea M.Bieb.
Medicago daghestanica Rupr. ex Boiss.
Medicago disciformis DC.
Medicago doliata Carmign.
Medicago edgeworthii Širj.
Medicago falcata L.
Medicago fischeriana (Ser.) Trautv.
Medicago globosa C.Presl
Medicago granadensis Willd.
Medicago halophila (Boiss.) E.Small
Medicago heldreichii E.Small
Medicago heyniana Greuter
Medicago huberi E.Small
Medicago hybrida (Pourr.) Trautv.
Medicago hypogaea E.Small
Medicago intertexta (L.) Mill.
Medicago isthmocarpa (Boiss. & Balansa) E.Small
Medicago laciniata (L.) Mill.
Medicago lanigera C.Winkl. & B.Fedtsch.
Medicago laxispira Heyn
Medicago lessingii Fisch. & C.A.Mey. ex Kar.
Medicago littoralis Rohde ex Loisel.
Medicago lupulina L.
Medicago makranica Heyn
Medicago marina L.
Medicago medicaginoides (Retz.) E.Small
Medicago minima (L.) Bartal.
Medicago × mixta Sennholz
Medicago monantha (C.A.Mey.) Trautv.
Medicago monspeliaca (L.) Trautv.
Medicago murex Willd.
Medicago muricoleptis Tineo
Medicago noeana Boiss.
Medicago orbicularis (L.) Bartal.
Medicago orthoceras (Kar. & Kir.) Trautv.
Medicago ovalis (Boiss.) Urb.
Medicago pamphylica (Hub.-Mor. & Širj.) E.Small
Medicago papillosa Boiss.
Medicago persica (Boiss.) E.Small
Medicago phrygia (Boiss. & Balansa) E.Small
Medicago pironae Vis.
Medicago platycarpos (L.) Trautv.
Medicago plicata (Boiss.) Širj.
Medicago polyceratia (L.) Sauvages ex Trautv.
Medicago polymorpha L.
Medicago popovii (Korovin) Širj.
Medicago praecox DC.
Medicago prostrata Jacq.
Medicago radiata L.
Medicago retrorsa (Boiss.) E.Small
Medicago rhodopea Velen.
Medicago rhytidiocarpa (Boiss. & Balansa) E.Small
Medicago rigida (Boiss. & Balansa) E.Small
Medicago rigidula (L.) All.
Medicago rigiduloides E.Small
Medicago rostrata (Boiss. & Balansa) E.Small
Medicago rotata Boiss.
Medicago rugosa Desr.
Medicago rupestris M.Bieb.
Medicago ruthenica (L.) Trautv.
Medicago × sabulensis H.Lév.
Medicago sativa L.
Medicago sauvagei Nègre
Medicago saxatilis M.Bieb.
Medicago scutellata (L.) Mill.
Medicago secundiflora Durieu
Medicago shepardii Post ex Boiss.
Medicago sinskiae Uljanova
Medicago soleirolii Duby
Medicago sphaerocarpos Bertol.
Medicago suffruticosa Ramond ex DC.
Medicago syriaca E.Small
Medicago tenoreana Ser.
Medicago tetraprostrata J.S.Erikss. & B.E.Pfeil
Medicago tornata (L.) Mill.
Medicago truncatula Gaertn.
Medicago turbinata (L.) All.
Medicago × varia Martyn
Medicago vassilczenkoi Vorosch.

İstinadlar

↑ Carolus Linnaeus. Genera plantarum eorumque characteres naturales, secundum numerum figuram, situm, & proportionem omnium fructificationis partium (lat.). 5 Holmia. 1754. S. 339. DOI.
↑ Caroli Linnæi. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 2. S. 778.
↑ "Şəfalı bitkilər". 5 yanvar 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 sentyabr 2014.

Həmçinin bax

[_4785bf66130b62aa-1] Carolus Linnaeus. Genera plantarum eorumque characteres naturales, secundum numerum figuram, situm, & proportionem omnium fructificationis partium (lat.). 5 Holmia. 1754. S. 339. DOI.

[_84303e02ce197910-2] Caroli Linnæi. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 2. S. 778.

[3] "Şəfalı bitkilər". 5 yanvar 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 sentyabr 2014.

[1]

[2]

[3]