Qatranlı likvidambar

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qatranlı likvidambar
Liquidambar styraciflua - La Hulpe (1).JPG
Elmi təsnifat
XƏTA: parentrang parametrlərini doldurmaq lazımdır.
???:
Qatranlı likvidambar
Beynəlxalq elmi adı

Qatranlı likvidambar — Likvidambar cinsinə aid yarpaqlı ağac.

Təbii yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Nyu-York ştatının cənub hissəsi, cənubda Floridanın mərkəzi hissəsi, Meksika körfəzinin şimal sahilinə və Şərqi Texasa qədər yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qatranlı likvidambar hündürlüyü 20-35 m, gövdəsinin diametri 2 m-dək olan piramidal çətirli ağacdır.Qabığı boz-qonur, yarıqlıdır. Budaqları parlaq yaşıldan sarı-qonuradək müxtəlif çalarlıdır. Uc tumurcuğu iri, yaşıl və ya narıncı qonur pulcuqlarla örtülmüşdür. Yarpaqları əlvari-qanadlı, uzunluğu 7-25 sm, enli, kənarları xırda dişli, uzunluğu 6-10 sm olan saplaqda yerləşir. Yarpaqları 5-7 qanadlı, növbəlidir. Çiçəkləri birevli, xırda, az, qırmızı çalarlıdır. Dişi çiçəkləri saplaqda oturur və şarşəkilli başcıqla örtülmüşdür. Erkək çiçəkləri salxıma yığılmışdır. Bitki yazda çiçəkləyir. Meyvəsi iynəli, diametri 2,5-4 sm, çoxsaylı (20-50) qutucuqlardan ibarətdir. Hər qutucuqda 1-2 xırda toxumu vardır.

Ekologiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Cənub bölgəsinin aşağı yaruslarda rast gəlinir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Turş, gillicəli və ya gilli torpaqda yaxşı bitir. Qələvili torpağı da sevir.

İstifadəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Parlaq yarpaqlarına görə dekorativ bitki kimi becərilir. Balzamlı, sakitləşdirici və möhkəmləndirici vasitə hesab edilir. Vaxtilə Meksika imperatorlarının sarayında siqaret çəkmək üçün tütünlə qarışdırılaraq istifadə edilirdi.

Şəkillər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Məlumat mənbəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Linnæi C. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753.C. 2. səh. 999.