Qreqarinlər

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qreqarinlər
Elmi təsnifat
XƏTA: parentrang parametrlərini doldurmaq lazımdır.
???:
Qreqarinlər
Beynəlxalq elmi adı
Gregarınına

Haqqında[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bu sinif, cinsi prosesin özünəməxsus forması ilə xarakterizə olunur. Bu zaman iki fərd birləşir, ümumi örtüyə malik siziqi əmələ gətirir . Örtüyün altında həm qametlərin formalaşması, həm də onlardan kopulyasiyası baş verir. Bütün qreqarinlər müxtəlif qrup onurğasız heyvanların parazitləridir. Onlar xüsusilə buğumayaqlılarda çoxdur. Həyat tsiklinin çox hissəsində bağırsağın, yaxud bədən boşluğunun, nadir hallarda isə cinsi vəzilərin parazitləridir. Əksər qreqarinlərdə şizoqoniya vardır. Biz yalnız əsl qreqarinlər dəstəsini nəzərdən keçirəcəyik.

Əsl qreqarinlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qreqarinlər xeyli böyük ölçüyə - 16 mm -ə çata bilir. Ən kiçik növləri isə 10-15 mkm –dan artıq olmur. Bağırsaq qreqarinlərinin bədəni, adətən, uzunsovdur və qurdvari formadadır. Bədən boşluğundakı qreqarinlər demək olar ki, sferik formada ola bilər. Əksər qreqarinlərin bədəninin ön tərəfi bağırsağın divarına yapışma orqanoidi - epimeritin çıxıntıları əmələ gətirir. Parazitin yapışmasını və qida kütlələri ilə bağırsaqdan xaricə çıxmamasını təmin edən epimerit qarmaqlara, sapşəkilli çıxıntılara və digər törəmələrə malikdir. Bədən xaricdən ektoplazmanın xarici qalın qatından ibarət, uzununa daraqcıqla örtülmüşdür. Pellikula daraqcıqı hesabına qarmaqlar və epimeritin çıxıntıları formalaşır. Pellikulanın altında ektoplazma qatı yerləşir. Bu qat bir çox qreqarinlərdə təxminən bədənin ön 1 ̸ 3 sərhədində sitoplazmanın protomerit adlanan nüvəsiz sahəsini ön hissədən ayıran lifli arakəsmə əmələ gətirir. Bədənin nüvə ilə təchiz olunmuş arxa-iri hissəsi deytomerit adlanır. Beləliklə əksər qreqarinlər birhüceyrəli qalmaqla üçbuğumlu olur. Üçbuğumlu qreqarinlər CEPHALİNA yarımdəstəsində birləşdirilir. Bunlar əsasən bağırsaqda yaşayan formalardır.[1]

Ədəbiyyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Onurğasızlar zoologiyası . Bakı : ”Maarif “,1988 . 288 səh ., Dogel.V.A

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Sporlular tipi". 2020-09-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-11-07.