Quşçu (Yevlax)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Disambig.svg Bu məqalə Quşçu (Yevlax) haqqındadır. Digər mənalar üçün Quşçu səhifəsinə baxın.
Quşçu
40°42′56″ şm. e. 47°13′37″ ş. u.
Ölkə  Azərbaycan
Rayon Yevlax rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
  • 800 nəf.
Quşçu xəritədə

QuşçuAzərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

SSRİ dövründə kənddə tibb məntəqəsi, kino və kitabxana olsa da, hal hazırda heç bir sosial fəaliyyət üçün mərkəz yoxdur.

Kənd ərazisində bir ədəd natamam orta məktəb, bir dükan və bir bərbər fəaliyyət göstərir.

Kənddə daimi su problemi var.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Quşçu kəndinin adı qədim mifoloji inamlara söykənir. Belə ki, qədim dövrlərdə Azərbaycan türkləri arasında quş onqonu geniş yayılmışdır. Odur ki, nağıl və dastanlarımızda quşlara xüsusi yer verilmişdir. Hətta oğuz qəbilələri quşu özləri üçün simvol seçmişlər. Xalq arasında, eləcədə nağıl və dastanlarımızda geniş şəkildə özünə yer almış "Dövlət quşu" haqqında rəvayətlər imkan verir deyək ki, quş var-dövlət, başda ağıl simvolu sayılmış, Dövlət quşu kimin başına qonarsa onu padşah seçərmişlər. Azərbaycan xalqının əski mifologiyasında Simurq, Səməndər, Humay, Şahin və s. quşlara insanın köməkçisi, uğur gətirən bir varlıq kimi baxmışlar. Odur ki, xalqımızın quş onqonuna inamının nəticəsidir ki, Azərbaycanda quş adları toponim kimi geniş yayılmışdır. Ehtimal olunur ki, bu yer adları türkdilli quşçu tayfasının adı ilə bağlıdır. Bu tayfa məskunlaşdığı ərazini quşçu tayfasının yaşadığı ərazi kimi adlandırmışlar.

Tədqiqatçıların fikrincə, Azərbaycan ərazisində bu tayfanın məskunlaşması nəticəsində yaranmış bir sıra toponimlər vardır: "Quşçu dağı" (ŞamaxıDaşkəsən rayonları), "Quşçu yol ayrıcı" (Laçın rayonu), "Quşçu qalası dağı (Laçın rayonu), "Quşçular dağı (Xocavənd rayonu, Tyan kəndi), "Quşçunun yalı (Gədəbəy rayonu, Göyəli kəndi). Eyni zamanda bu topokomponent Orta Asiya n(xüsusilə Türkmənistan), Ermənistan, Gürcüstan, Şimali Qafqaz, Türkiyə, və Cənubi Azərbaycan ərazisində də yayılmışdır. Ermənistan ərazisində ki, quş etnoimi ilə bağlı yer adları (sonuncu 1946-cı ildə ləğv olunub) dəyişdirilmişdir. Azərbaycanda Quşçu (Tovuz rayonu), Quşçu (Daşkəsən rayonu), Quşçu (Yevlax rayonu) və Quşçu Şamaxı rayonlaının inzibati ərazi vahidində kənd adları hal-hazırda da mövcuddur. XIX əsrdə Qafqazda quş komponentli 38 toponim qeydə alınmışdır. Quşçu etnonimi ilə bağlı toponimlərin erkən orta əsrlərdə meydana çıxmışdır.[1]

Həmçinin qeyd edilməlidir ki, Quşçu kəndi ərazisində yaşayan əhali başqa ərazilərdən köçmüş türk və fars əsilli tayfaların nəsilləridir.

Onlardan biri "Sağvan" adlandırılan tayfa olmuşdur. Onlar Van gölü ətrafında yaşamış köçəri tayfa olmuşlardır. Göründüyü kimi "sağ" "van" Van gölünün adından götürülmüşdür. Tayfanın qolu olan Sağvan tayfası elə məhz Quşçu ərazisində məskunlaşmış və həmin tayfadan olan nəsillər hələ də bu ərazidə yaşamaqdadır. Hal hazırda onların yaşadığı küçə kəndlilər arasında "Sağvannı" küçəsi adlandırılır.

KƏNDİN DAHİLƏRİ

Quşçu kəndində doğulub və yaşamış olan ustad "Kamança Yusuf" məşhur kamança ustası Habil Əliyevin kamança müəllimi olmuşdur.

Kəndlilərin dediyinə görə onun çaldığı kamança hərkəsin ruhuna toxunurmuş. Onun kimi kamança çalan heçbir yerdə olmayıb.

Çox yoxsul həyat yaşamış və yalnız Yevlax ərazisində tanınıb.

Habil Əliyev də öz müsahibələrinin birində qısa da olsa öz ustadı haqda danışıb.

Kəndin Şəhidləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Quşçu kəndindən ikinci Qarabağ müharibəsi zamanı iki nəfər şəhid olmuşdur. Onlar: Cəfərov Fərid İsmixan oğlu (1998), Cəbrayılov Rahib Ramin oğludur (2000).

Hər ikisi də Quşçu kənd qəbirsanlığında dəfn olunmuşdurlar.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti. 2 cilddə. Bakı-2007. II cild, səh. 76.