Rəqs (Matiss)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Rəqs
Tanez matiss.jpg
Orijinal adı La Dance
Rəssam Anri Matiss
Tarixi 1910-cu il
Texnikası yağlı boya
Üslubu Fovizm
Ölçüləri 260x391 sm
Saxlanıldığı yer Ermitaj,Sankt-Peterburq

«Rəqs» (fr. La Danse) —1910-cu ildə fransız rəssam Anri Matiss tərəfindən çəkilmiş rəsm əsəri. Rəsm əsərinin iki versiyası mövçuddur: birinçi Nyu-York Müasir incəsənət muzeyində, rəsmin ikinçi daha çox tanınan versiyası Sankt-Peterburq şəhərində Ermitaj muzeyində saxlanılır.

Yaranma tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Moskvalı kolleksiyaçı Sergey Şukin 1906-ci ildə rəssamın parisdəki emalatxanasını ziyarət etmiş və ona mülkünün giriş pilləkəni üçün üç dekorativ panno sifariş etmişdir.

Bu seriyadan olan iki rəsm əsəri "Rəqs" və "Musiqi" indi Ermitajda saxlanılır, üçünçü "Çimmək və ya Meditasiya" pannosu isə tamamlanmamış, yalnız rəssamın eskizləri qalmışdır.

Rusiyaya yola düşməzdən əvvəl rəsm 1910-ci ilin Payız salonunda Qran-Palda sərgilənmiş və qalmaqala səbəb olmuşdur. Sifarişçini arxasıyca dəli, dekadent zir-zibili yığıçısı adlandırmışdılar.

İnqilabdan sonra Şukinin kolleksiyası milliləşdirilmiş və "Rəqs" bütün digər impressionistləlrə birgə Sankt-peterburqa Ermitajın kolleksiyasına verilmişdir.[1]

1930-cu ildə amerikalı kolleksiyaçı Albert Barns Matissə mövzunun sonraki inkişafını tapdığı indi "Paris rəqsi" adlanan (Müasir İncəsənət Muzeyi, Paris ) iri həcmli "Rəqs" (1932) pannosu sifariş edir.[2].

Süjet[redaktə | əsas redaktə]

Rəqs (İlk versiya)
Tanez.jpg
Rəssam Anri Matiss
Tarixi 1909-cu il
Texnikası yağlı boya
Saxlanıldığı yer Nyu-York, Müasir İncəsənət Muzeyi, Nyu-York,

Rəsmin kompozisiyası və fiqurların forması U. Bleykin "Oberon, Titaniya və Bakın pərilərlə rəqsi" (1786) suluboya işini xatırladır[3]

Rəsmin sujetini Matiss kolliurda gördüyü xalq oyunlarından götürmüşdür."Rəqsin" digər versiyası Yunan vaza rəssamlığı və Sergey Dyaqilevin Parisdəki Rus mövsümlərinin təəssüratı altında yaranmışdır. Tablonun əsas ifadə vasitəsi - təsvir vasitələrinin lakonikliyinin rəsmin böyük ölçüsü ilə ahəng təşkil etməsidir. "Rəqs" cəmi üç rənglə çəkilmişdir. Göy rənglə səma, çəhrayı rənglə-rəqqasların bədəni, yaşıl boya ilə təpə təsvir edilmişdir. Rəsmdə təpənin başında əl-ələ rəqs edən beş çılpaq insan təsvir edilmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Dövlət Ermitaj Muzeyi - Rəqs
  2. Matissin Rəqsi
  3. Tate qalereyası U. Bleykin rəsmi [1]