Ramayana

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Ramayana (sanskr. रामायण)[1] — qədim Hindistanın iki əsas eposundan biridir. Digər epos isə "Mahabharata"dır[2].

Epos haqqında ümumi məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Rama, həyat yoldaşı Sita, qardaşı Lakşmana ilə birlikdə meşədə, əlyazma, 1780

Sanskrit dilində yazılmış bu qədim hind epik eposun müəllifi əfsanəvi şair Valmiki hesab olunur[3]. Ehtimal ki, epos təqribən e.ə. IV əsrdə Şərqi Hindistanda yaranmışdır. Orta əsrlərdə vişnuizmin (hinduizmin bir növü) müqəddəs kitablarından idi. Ramanın şücaətindən bəhs edən poemanın, gəlmə arilər və Cənubi Hindistanın yerli əhalisi arasında toqquşma ilə bağlı tarixi hadisələr əsasında yarandığı ehtimal olunur. Mahabharatadan sonra ən böyük hind epik poeması olan "Ramayana"da ictimai və mədəni inkişafın daha yüksək səviyyəsi öz əksini tapmışdır[4][5][6]. "Ramayana"hind (Kalidasa, Bhatti), habelə Cənub-Şərqi Asiya ölkələri ədəbiyyatının inkişafına güclü təsir göstərmişdir[7].

Eposun tərkibi[redaktə | əsas redaktə]

"Ramayana" eposu 24 000 şeir (480 002 söz), 500 mahnı və yeddi kitabdan ibarətdir. "Ramayana"nın şeirləri otuz iki hecadan ibarətdir ki, bu da anuştubh adlanır. "Ramayana"nın 7 kitabı aşağıdakılardır:

  1. Bala-kanda — Ramanın uşaqlığı haqqında kitab;
  2. Ayodhya-kanda — Ayodhya kral sarayı haqqında kitab;
  3. Aranya-kanda — Ramanın meşə səhrasında həyatı haqqında kitab;
  4. Kişkindha-kanda — Kişkindha meymun kralı ilə Ramanın ittifaqı haqqında kitab;
  5. Sundara-kanda — Lanka adası - "Rama-Sita" həyat yoldaşı oğlunun qaçırdığı Rava iblisinin "padşahlığı" haqqında "gözəl bir kitab";
  6. Yuddha-kanda — Ramanın meymun ordusunun iblis Rava ilə döyüşü haqqında kitab;
  7. Uttara-kanda — "Son kitab".

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Ramayana // Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası (10 cilddə). — VII cild. Bakı, 1983 — Səh.: 80.
  • Махабхарата. Рамаяана, М., 1974
  • Гринцер П.А. Древнеиндийский эпос. М., 1974.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Ramayana". Random House Webster's Unabridged Dictionary.
  2. "The Valmiki spell". The Hindu. http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/the-valmiki-spell/article2208949.ece. İstifadə tarixi: 27 June 2017.
  3. Ramayana By William Buck
  4. Mukherjee, P. (1981). The History of Medieval Vaishnavism in Orissa. Asian Educational Services, 74. ISBN 9788120602298. 6 January 2017 tarixində istifadə olunub.
  5. (2002) Living Thoughts of the Ramayana. Jaico Publishing House. ISBN 9788179920022. 6 January 2017 tarixində istifadə olunub.
  6. (1991) A Critical Inventory of Rāmāyaṇa Studies in the World: Foreign languages. Sahitya Akademi in collaboration with Union Academique Internationale, Bruxelles. ISBN 9788172015077. 6 January 2017 tarixində istifadə olunub.
  7. (16 January 2013) "Ramayan as a complete life of real human". Indian Journal of Arts 1 (1). İstifadə tarixi: 20 November 2016.