Rambutan

Rambutan
Elmi təsnifat
Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superrozidlər Klad: Rozidlər Klad: Malvidlər Dəstə: Sabunağacıçiçəklilər Fəsilə: Sabunağacıkimilər Yarımfəsilə: Sabunağacıkimilər Triba: Nephelieae Cins: Nephelium Növ: Rambutan
Beynəlxalq elmi adı
Nephelium lappaceum L., 1767
Şəkil axtarışı ITIS   506073 NCBI   151071 EOL   595297

Rambutan (lat. Nephelium lappaceum) — bitkilər aləminin sabunağacıçiçəklilər dəstəsinin sabunağacıkimilər fəsiləsinin nephelium cinsinə aid bitki növü.

Arealı

Cənubi-şərqi Asiyada yetişir. Vətəni Tailanddır.

Botaniki xarakteristikası

Ağac 15–24 metr hündürlüyündə ola, yarpaqları isə 14–30 sm uzunluğuna çata bilər. Rambutan çiçəkləri kiçikdir və 2.5–5 mm ölçüsündə olan disk şəklindədir. Üst qabığı soyularaq tumu ilə birgə yeyilə bilir. Rambutanı kosmik meyvə adlandırırlar. Rəngi qırmızı, içi ağ, tumu isə qara rəngdədir. Meyvəsi qırmızı rənglidir və uzun saçaqları var. Ölçüsü böyük deyil: əsasən 3 sm, nadir hallarda 6 sm ölçüsündə olur. Çəyirdəyi isə meyvənin 1/3 hissəsini təşkil edir. Meyvənin xarici rəngi nadir hallarda narıncı və sarı ola bilər. Ətli hissəsi tüklərlə örtülmüşdür. Meyvənin şirin dadı olur. Rambutan qəhvəyi rəngli toxumu isə 1–1,3 sm ölçüsündədir.

Becərmə

22–30 °C bitki üçün ideal temperatur qəbul olunur. 10 °C-dən aşağı temperatura qarşı həssasdır. Ticarət məqsədilə 12–15 °C-də və dəniz səviyyəsindən 500 metr yüksəklikdə yetişdirilir. Qönçələmə yolu ilə çoxaldıqda 3 ildən bir meyvə verə bilər.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

• Scytalia ramboutan Roxb.

Yarımnövləri

• Nephelium lappaceum var. lappaceum
• Nephelium lappaceum var. pallens (Hiern) Leenh.
• Nephelium lappaceum var. xanthioides (Radlk.) Leenh.