Rza Avşar

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Rza Avşar (Avşarov)
Rza Muxtar oğlu Avşarov
Əsas şəkil.jpg
Doğum tarixi 26 sentyabr 1949(1949-09-26) (71 yaş)
Doğum yeri
Milliyyəti azərbaycanlı
Vətəndaşlığı Azərbaycan Azərbaycan
Atası Muxtar Avşarov
Fəaliyyəti rəssam
Təhsili Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbi;
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun “Bədii qrafika” fakultəsi
Janrı peyzaj, portret, natürmort
Stili İmpressionizm
Mükafatları "Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı" fəxri adı — 2009

Rza Muxtar oğlu Avşarov (Rza Avşar; 26 sentyabr 1949(1949-09-26), Kirovabad) — müasir Azərbaycan rəssamlıq məktəbinin tanınmış nümayəndəsi, Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı (2009).[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Rza Avşar

Rza Avşarov 26 sentyabr 1949-cu ildə Gəncə şəhərində Azərbaycanın Xalq artisti, istedadı, sadəliyi və vətənpərvərliyi ilə tanınan, görkəmli teatr və kino aktyoru, xalqımızın sevimlisi Muxtar Avşarovun [2] ailəsində dünyaya göz açmışdır[3]. Uşaq yaşlarından atası ilə birlikdə C.Cabbarlı adına Gəncə Dövlət Dram Teatrının daimi tamaşaçısına çevrilsə də onun diqqətini aktyorların oyunundan daha çox müxtəlif obrazların təsirli oyununun reallıq kimi qəbulunu şərtləndirən əlvan dekorasiyalar cəlb edirdi. O vaxtlar yəqin ki, nə zamansa teatrda hələ o dövrdə adlarını çəkə bilmədiyi rəssamlar kimi tamaşalara tərtibat verə biləcəyi ağlına belə gəlməzdi. Nəhayət, o bir müddət sonra rəssam olmağa qərar verir.

Elə bu istəklə də Gəncə Rəssamlıq Məktəbinə daxil olan Rza Avşar sonralar, 1965-1969-cu illərdə Ə.Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində Ə.Məmmədovdan, Abdülxaliq və Arif Qazıyevdən, 1972-1977-ci illərdə isə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin "Bədii qrafika" fakültəsində N.Əbdülrəhmanov və T. Şıxəliyevdən dərs alıb. Rza Avşar ümidləri hələ tələbə ikən, 1973-cü ildə “Respublika yaz sərgisi”ndə nümayiş etdirdiyi “Natürmort” əsəri ilə doğrultmağa başlayıb. Beləcə, axtarışlar axtarışları, sərgilər sərgiləri əvəzlədi və 1982-ci ildə onu SSRİ Rəssamlar İttifaqına üzv qəbul etdilər.[4]

Müasir Azərbaycan rəssamlıq sənətinin tanınmış nümayəndəsi Rza Avşarov bu gün kamil bir sənətkar kimi incəsənətimizin zəngin ənənələrini əsərlərində QərbŞərq mədəniyyətlərinin üzvü vəhdəti şəklində təcəssüm etdirir. Azərbaycan Ağsaqqallar Şurasının üzvü olaraq ictimai fəaliyyətini yaradıcılığı ilə həmişə sıx bağlayaraq, Vətənimizin gözəllikləri ilə yanaşı, ağrı-acılarını da əks etdirdiyi əsərləri ilə gənc nəslin vətənpərvərlik və milli-mənəvi dəyərlərə məhəbbət ruhunda tərbiyə olunmasına mühüm töhfələr verir[5].

Rza Avşarovun həyat yoldaşı İradə Avşarova da tanınmış rəssamdır. Onlar daim birgə çalışır, rənglərdən möcüzə dolu əsərlər yaradaraq, kətana köçürüb bizlərə təqdim edirlər.

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

Avtoportret,1993

1991-ci ildən isə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü olan Rza Avşar yarıməsrə yaxın fəaliyyəti dövründə yaratdığı əsərlərlə Azərbaycan təsviri incəsənətinin inkşafında ozünəməxsus rol oynamışdır. Vətənimizin təbiətini və insanlarını vəsf edən tabloları doğma diyara bəslədiyi səmimi və dərin məhəbbətdən xəbər verir. Yaratdığı mənzərə və natürmortlar ətraf mühitlə, təbiətlə təmasdan doğan hədsiz sevinc və nikbinlik duyğularını təcəssüm etdirir. Rəssamın “Şahmatla natürmort” əsərində qırmızı və sarı rənglərin vəhdəti əsrarəngiz ifadəsini tapıb. “Abşeron mənəzərəsi”ndə rənglərin çaları gözəl bir ahəng yaradıb: səmada mavi rənglə ağ rəng biri-birinə qarışıb. Rəssamın erməni vandalizmi mövzusunda çəkdiyi “Ekstremist” və “Xocalı[6] əsərlərində nankor qonşularımız tərəfindən başımıza gətirilən vəhşiliklər əks olunub[7].

Rza Avşarov böyük zövq və məhəbbətlə çəkdiyi portretlərdə görkəmli şəxsiyyətlərimizin daxili aləminə nüfuz edərək onların xarakterini həssas sənətkar məharəti ilə açır, milli irsimizə gözəl bələd olduğunu nümayiş etdirir. Rəssamın “Avtoportret”i onun xarakterik cizgilərini ifadə edir. Atasına həsr etdiyi “Atamın portreti”ndə işıq-qaranlıq təzadı aydın hiss olunur. Sifətin işığı sanki qaranlığı yarır.“Gəncəli Məmməd Yusif oğlunun portreti”ndə təsvir edilmiş ağsaqqalın simasında isə müdriklik və gələcəyə ümid var.

O, dəfələrlə respublika və beynəlxalq miqyaslı sərgilərin iştirakçısı olmuşdur. Rza Avşarovun 1982-ci ildən bu günədək bir çox ölkələrin nüfuzlu sərgilərində, o cümlədən Fransa, Almaniya, İtaliya, Avstriya, Koreya, Rusiya, ABŞ, Türkiyə, BƏƏ, Estoniya və İranda əsərləri nümayiş olunmuşdur. Həmçinin Türkiyə və Estoniyada fərdi sərgiləri açılmışdır. Rəssamın üç əsərinin - “Kompozisiya” (1991), “Mənzərə” (1992), “Kompozisiya” (1992) Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyində, yeddi əsərinin - “Xəzər sahilində” (1990), “Bakı mənzərəsi”, “Xəzər” (2002), “Yağışdan sonra”, “Mənzərə, “”Zəriflik” (2004), “Güllər” (2005) Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasının kolleksiyasında qorunması isə onun yaradıcılığının yüksək dəyərləndirilməsindən və ictimailəşdirilməsindən xəbər verir.

Qalareya[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "R.M.Avşarova "Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı" fəxri adının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". e-qanun.az (azərb.). 31 avqust 2009. İstifadə tarixi: 9 mart 2020.
  2. http://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/medeniyyet_aprel2009/74808.htm
  3. https://azertag.az/xeber/Gorkemli_senetkar_Muxtar_Avsarovun_100_illik_yubileyi_qeyd_olunub-851562
  4. "Arxivlənmiş surət". 2015-04-21 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-09-26.
  5. http://www.anl.az/down/meqale/xalqcebhesi/xalqcebhesi_fevral2009/68878.htm
  6. http://www.azerbaijan-news.az/view-140816/resmlerden-haray-ceken-xocali
  7. http://www.xalqcebhesi.az/news/project/3894.html