Məzmuna keç

Səfa Gəray (Qazan xanı)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Səfa Gəray
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 1510(1510)[1]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 1549(1549)[1] (38–39 yaşında)
Vəfat yeri
Həyat yoldaşı
Ailəsi Gəraylar

Safa-Gəray (tatar Safa Gäräy, Сафа Гәрәй, صفا گرای; krımtat. Safa Geray; 1510[1], Bağçasaray1549[1], Kazan) — Kazan xanı (1524–1531, 1536–1546, iyul 1546—mart 1549).

Tərcümeyi-halı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Krım çarı Fetih Gəray və noqay mirzə Xədicənin nəvəsi Cəlal Sultanın oğlu, Sahib Gərayın (1521–1524) bacısı oğlu və xələfi[2]

1524-cü ildə dayısı sahib Gərayın Krıma getdikdən sonra o 13 yaşında taxta çıxıbdı. Bulat Şirinin himayəsi altında ölkəni idarə edibdi. Özünü osman sulatnın vassalı elan edib və Moskva əleyhinə vuruşub (1536–1537, 1541–1542, 1548).

1531-ci ildə Kazandan sürgün edilib. Hakimiyyətə Can Əli gəlib. 1535-ci ildə isə krım hərbçilərin köməyi ilə yenidən hakimiyyətə qayıdıb. O Can Əlinin arvadı, noqayın qızı Sümbullə evlənir (1549–1554).

1546-cı ildə qayınatası Yusiflə müharibə edir. Yusifin qardaşı Yunisin köməkliyi ilə Noqayı alır. Şax Əli ölkədən qaçır. Safa Gəray isə Yunisə söz verdiyi torpaqları vermir.

Oğlanları: Bulük, Mübarək, Utamış və rus xanımdan bir oğlu olub.

Safa Gəray 1549-cu ildə rəhmət gedib.[3]

  1. 1 2 3 4 Чувашская энциклопедия (rus.). Чувашское книжное издательство, 2006. 2567 с. ISBN 978-5-7670-1471-2
  2. Kazan xanlığı. Kruqosovet Ensiklopediya
  3. M. Y. Xudyakov Kazan xanlığının tarixi oçerki