Saegheh (PUA)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Saegheh
Saegheh-2.jpg
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Saegheh-2 (Azərbaycan dili: “İldırım”) Shahed Aviasiya Sənayesi tərəfindən istehsal olunmuş[1] İranın turbofan/pistonla işləyən uçan qanad dizayınına malik olan çoxməqsədli Pilotsuz uçuş aparatıdır.[1] İran tərəfindən ələ keçirilmiş və əks-mühəndislik üsulu ilə Lockheed Martin RQ-170 Sentinel Pilotsuz uçuş aparatının baza modeli əsasında istehsal edilmişdir. Ancaq Lockheed Martin RQ-170 Sentinel Pilotsuz uçuş aparatından daha kiçik və əhəmiyyətli dərəcədə fərqlidir.[2] Bu PUA Shahed 171 Simorgh ilə birlikdə İranın iki uçan qanad dizayınına malik olan PUA-larından biridir.

Saegheh 2016-cı ilin oktyabr ayında ortaya çıxmışdır.[3]

Bir sıra mənbələr Seagheh dronunun silah daşıma qabiliyyətinə şübhə etdiklərini və bu dronun yalnız İSR (kəşfiyyat, nəzarət, hədəf alınma) platforması olduğunu söylədilər.[4][5]

2017-ci ildə 10 ədəd Saegheh dronu istehsal edilmişdi və İran Silahlı Qüvvələri 2025-ci ilə qədər ən azı bu drondan 50 ədəd almağı planlaşdırır.[1]

İlk uçuşunu 2014-cü ilin noyabr həyata keçirmişdir.[6] 2016-cı ilin oktyabr ayından hərbi xidmətə qəbul edilmişdir. Hal-hazırda İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Hava Qüvvələri tərəfindən istifadə edilir. 2019-cu ilə olan məlumata görə 50 ədədi istehsal edilmişdir.[7]

Variantları[redaktə | əsas redaktə]

Saegheh-2 dronunun yandan görünüşü

Saegheh üçün texniki, ancaq təxminən 6-7 m ətrafında qanad uzunluğunun olduğu güman edilir.

Saegheh-1[redaktə | əsas redaktə]

Saegheh-1 ilk dəfə 2016-cı ildə İrana məxsus olan bir silah sərgisində təqdim edilmişdir.

İran dövlət xəbərləri, “Saegheh-1” dronunun dörd ədəd “Sadid-1” Tank əleyhinə idarəolunan raket daşıya biləcəyini iddia etmişdir. İran hökuməti PUA-nın uçduğunu nümayiş etdirmədi və ya onun mənzilinin nə qədər olduğunu bildirmədi.[8] Saegheh-1-də aydın hədəfləmə/optik sistem yox idi.[9]

Saegheh dronunun ilk modellərində Simorgh/RQ-170 dronlarındakı frontal hava qəbulu (öndən hava qəbulu) olmamışdır.

Saegheh-2[redaktə | əsas redaktə]

Tehran şəhərində baş tutmuş olan müdafiə sərgisində nümayiş etdirilən Saegheh-2 modeli[9]


Bu model həm də Shahed 191 olaraq tanınır.[10] Daha sonra nümayiş olunan modellərdə frontal hava qəbulu (öndən hava qəbulu) var. Ehtimal budur ki, yalnız pistonlu mühərrikə sahib olan modellərdə frontal hava qəbuledici yoxdur. PUA, uçuş-enmə zolağında sürətlə hərəkət edən bir vasitəyə (yəqin ki, Toyota hilux yük maşınları) quraşdırılmış xüsusi relslərdən çıxır və geri çəkilə bilən eniş xizəkləri ilə uçuş zolağında bərpa olunur.[11]

Shahed 191 daxilində iki ədəd Sadid-1 raketi daşıyır və geri çəkilə bilən eniş xizəklərinə enir.[11] Shahed 191, 300 km/saat sürətlik kreyser sürətinə, 4,5 saatlıq hava qalma müddətinə, 450 km-lik mənzilə və 50 kq yük götürmək qabiliyyətinə sahibdir.[12] Xidmət tavanı 25.000 futdur.[13]

Fars Xəbər Agentliyi “Saegheh-2” dronunun nin Suriyadakı döyüşlərdə istifadə edildiyini bildirir.[9]

Pər ilə işləyən versiyası[redaktə | əsas redaktə]

2019-cu ildə keçirilmiş müharibə oyunlarında İran pər ilə təchiz etdiyi Saegheh variantını nümayiş etdirmişdir.[10] Sadid-1 silahlarını gövdə xaricinde daşıyır və sabit eniş xizəklərinin üzərinə enir. Shahed 191 variantındakı kimi havaya qalxır.[10]

Əməliyyat tarixi[redaktə | əsas redaktə]

İsrail baş naziri Benyamin Netanyahu 2018-ci ildə təşkil edilmiş olan Münhen Təhlükəsizlik Konfransında məhv edilmiş olan İran məxsus Saegheh dronunun bir parçasını nümayiş etdirir.

1 oktyabr 2018-ci il tarixində İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Hava Qüvvələri, Suriyanın şərqindəki Albu Kamal bölgəsindəki hədəflərə hücum etmək üçün sözdə Saegheh PUA da daxil olmaqla ballistik raketlər və dronlardan istifadə etdi.[14] İran əvvəlcə Saegheh dronunu gövdəsinin altından asılmış dörd ədəd “Sadid-1” raketi ilə təchiz edilmiş vəziyyətdə göstərsə də, bu hadisənin yayılmış videolarında “Saegheh” dronunun daxilindəki 4 bombadan cəmi bir Sadid-1 bombasını buraxdığı görülmüşdür.[15] Müstəqil analitiklər videoya tənqidi yanaşmışdırlar.[16]

İsrail Silahlı Qüvvələri, 2018-ci ilin fevral ayında baş vermiş olan İsrail-Suriya hadisəsi zamanı bir Saegheh dronunu vurmuşdur. The Times of Israel (İsrail zamanı) xəbər verir ki, dronun dizaynı əsasən ələ keçirilmiş RQ-170 əsasında hazırlanmışdır; İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin Briqada generalı Tomer Bar bildirmişdir ki, dron olduqca inkişaf etmiş və qərb texnologiyasını özündə əks etdirmişdir.[17]

İstifadəçilər[redaktə | əsas redaktə]

İran İran

Xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Ümumi xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Ekipaj: yox

Performans[redaktə | əsas redaktə]

  • Etibarlılığı: müəyyən edilməmişdir

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 4 Taghvaee, Babak (Jul 27, 2017). "Shahed 129 Heads Iran's Armed UAV Force". Aviation Week & Space Technology.
  2. "Iran builds attack drone similar to captured US model, local media say". The Guardian. 2 October 2016. İstifadə tarixi: 2 October 2016.
  3. Cenciotti, David (2 October 2016). "Iran unveils new UCAV modeled on captured U.S. RQ-170 stealth drone".
  4. "IDF highlights Iranian presence in Syria - Jane's 360". Janes.com. İstifadə tarixi: 7 October 2018.
  5. Taghvaee, Babak (27 June 2017). شاهد ۱۲۹، ستون فقرات نیروی پهپادی ایران (Persian). Valletta, Malta: BBC Persian.
  6. "Pentagon claims Iran's copy of captured US Sentinel drone 'inferior' to original - World news - The Guardian". Theguardian.com. 4 December 2014. İstifadə tarixi: 7 October 2018.
  7. Sputnik. "WATCH: Footage of Iranian Revolutionary Guard's Massive Drone Exercise Released". sputniknews.com.
  8. Sharafedin, Bozorgmehr (1 October 2016). "Iran showcases new combat drone, copied from U.S. unmanned aircraft". Reuters. İstifadə tarixi: 2 October 2016.
  9. 1 2 3 Jeremy Binnie. "Iran unveils new version of armed stealth UAV - Jane's 360". www.janes.com. London.
  10. 1 2 3 Binnie, Jeremy (27 March 2019). "The propeller version carries weapons externally and lands on fixed bars, so not as stealthy".
  11. 1 2 Binnie, Jeremy (27 March 2019). "The jet-powered one, known to be the Shahed-191, carries weapons in internal bays and lands using retractable skids".
  12. prom1 (10 February 2019). "Иранский ударный БЛА "Shahed-191"".
  13. Amir (7 February 2019). "New video from the defence exhibition, showing extended footage of the 2018 strike against ISIS. Opening/closing of bay, footage of city lights below and landing are shown. At the start service ceiling of the Shahed-191 is listed as 25,000 ft & 300 km/h is the cruise speed".
  14. Iran uses drones and missiles in cross border attack on enemies in Syria, armyrecognition.com/, October 4, 2018.
  15. "For a Second Time, Iran Fires Missiles at IS Targets in Syria". www.washingtoninstitute.org.
  16. Taghvaee, Babak (1 October 2018). "#BREAKING: Another cheap propaganda of #IRGC detected today. #IRGC claims that it has used 7 Saeghe drones to bomb #ISIL in #Syria. But as a matter of fact, Saeghe has No EO/IR/laser targeting system. Also #IRGC has No UCAV control center left in #Syria after #Israel airstrikes!".
  17. Gross, Judah Ari (10 February 2018). "Iranian UAV that entered Israeli airspace seems to be American stealth knock-off". The Times of Israel (ingilis). İstifadə tarixi: 12 February 2018.