Saray Mülk Xanım

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Saray Mülk Xanım
Saroymulkxonim
Antiquities of Samarkand. Mausoleum of Guri Bibi Khanym. General View of the Mausoleum WDL3732.png
Saray Mülk Xanım türbəsi
Doğum tarixi
Doğum yeri
Vəfat tarixi
Vəfat yeri Səmərqənd
Həyat yoldaşı Əmir Teymur
Atası Qazan xan
Dini islam
Fəaliyyəti siyasətçi

Saray Mülk Xanım (özb. Saroymulkxonim, 1341 və ya 1343, Özbəkistan1405 və ya 1406, Səmərqənd) — Teymurilər imperiyasının qurucusu Teymurun ikinci həyat yoldaşı.[1][2][3]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Atası Çağatay xanlığının xanı Qazan xan Çingiz xanın soyundan gəlir.[4] Saray Mülk Xanım ilk evliliyini Əmir Hüseynlə etməsinə rəğmən, Əmir Hüseynin Teymurun əsgərləri tərəfindən öldürülməsi nəticəsində Çingiz xan ailəsi ilə qohumluğa xüsusi əhəmiyyət verən Teymur Saray Mülk Xanım ilə evlənmişdir.[5] Teymur bu evlilikdən sonra Çingiz xan soyuna kürəkən olduğu üçün gürgan olaraq anılmışdır. Bu evlilikdən uşaqları olmamışdır. Bundan başqa, imperiyanın sonrakı iki hökmdarı olan Şahrux və Uluq bəyə də təhsil və tərbiyə vermişdir.[6]

Xeyirxah əməlləri[redaktə | əsas redaktə]

Səmərqənddəki XIV əsrin ən önəmli binalarından biri Teymurun möhtəşəm məscidinin qarşısındakı Xanım mədrəsəsi idi. Mədrəsə Saray Mülk Xanım tərəfindən 1397-ci ildə tikdirilmişdir. Saray Mülk Xanım bir çox əsər də tikdirmişdir, lakin bu günə təkcə Xanım mədrəsəsi çatmışdır.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Renard, ed. by John (1998). Windows on the House of Islam : Muslim Sources on Spirituality and Religious Life. University of California Press. səh. 246. ISBN 978-0-520-21086-8.
  2. Lal, Ruby (2005). Domesticity and Power in the Early Mughal World. Cambridge University Press. səh. 217. ISBN 0-521-85022-3.
  3. Belozerskaya, Marina (2012). Medusa's Gaze : the Extraordinary Journey of the Tazza Farnese. Oxford University Press. səh. 99. ISBN 978-0-19-973931-8.
  4. Shterenshis, Michael (2013). Tamerlane and the Jews. Hoboken: Taylor and Francis. səh. 28. ISBN 113687366X.
  5. Tucker, Jonathan (2003). The silk road : art and history. Philip Wilson Publishers. səh. 261. ISBN 978-0-85667-546-1.
  6. Vasilii, Vladimirovitch Barthold (1956). Four Studies on the History of Central Asia. E.J. Brill. 24–25.