Savoyya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Savoya səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
Departament
Savoya
fr. Savoie
oks. Savòia
Préfecture de la Savoie.JPG
Bayraq Gerb
Bayraq Gerb

45°35′00″ şm. e. 06°20′00″ ş. u.


Ölkə Fransa Fransa
Daxildir Overn-Rona-Alp
İnzibati mərkəz Şamberi
Şuranın sədri Erve Qemar
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılma tarixi 15 iyun 1860
Sahəsi 6.028 km² (45-ci yer)
Hündürlük
1.595 m
Saat qurşağı UTC+1
Ən böyük şəhərlər Sen-Jan-de-Moryen
Albervil
Əhalisi
Əhalisi 421 105 nəfər (2012)(57-ci yer)
Rəqəmsal identifikator
ISO kodu FR-73
Rəsmi sayt
Savoya xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Savoya (fr. Savoie, oks. Savòia) — Fransanın şərqində yerləşən, Overn-Rona-Alp regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 73. İnzibati mərkəzi — Şamberi, Subprefekturası isə Sen-Jan-de-Moryen, Albervil. Əhalisi — 421105 nəfərdir (departamentlər arasında 57-ci yer, 2012-ci ilin məlumatları).

Departament Fransanın ən dağlıq bölgəsidir (ərazinin 88,4% -i). Onlar əsasən Alp dağlarına aiddir, lakin Savoyun qərbində Yura dağı yerləşir. Departament 1860-cı ildə Savoya hersoqluğu Fransaya qoşulması zamanı yaradılmışdır. XIX əsrin sonlarından etibarən, Savoyada turizm sektoru aktiv şəkildə inkişaf edir. Burada xizək stansiyalarının sayı (63 stansiya) və turizm gəlirləri baxımından aparıcı departamentdir - turist dövriyyəsi departamentin ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) demək olar ki, 50% -ni təşkil edir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Savoie, Rhone-Alp bölgəsinin bir hissəsidir. Departamentin sahəsi 6,028,25 km² (602,825 hektar, ərazisinin 14%) [1]. Şimalda Yuxarı Savoya, qərbdə En və İzer, cənubda Yuxarı Alplar departamentləri ilə sərhəddir.

Departament Alp dağının mərkəzində yerləşir və Fransanın ən dağlıq bölgəsidir (554.100 hektar dağlar - 88.4%) [2][3]. Ən aşağı nöqtə Sen-Jeni-sür-Qyer (208 metr), ən yüksək Qrand Kas massivi, Vanuaz (3855 metr) zirvəsidir [3].

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Savoy ərazisində insanın ilk əlamətləri 9000-3300-cü illər arasında Neolit ​​dövrünə aiddir. Orta əsrlərdə Müqəddəs Roma İmperiyasına tabe olan Savoya departamentində 1416-cı ildə bir hissəsi olaraq , sonra dövlət statusunu aldı. 1718-ci ildən Savoya Sardunyalı bir padşahlığın bir hissəsi idi. O, ilk dəfə 1792-1815 dövrünə Fransaya daxil oldu, sonra 1860-cı il 14 iyun tarixinə qədər Savoya Evinə qayıdıb.

14 iyun 1860 - Savoya hersoqluğu İkinci İmperiyaya qoşulmasının rəsmi tarixidir. Ertəsi gün, 15 iyun tarixində, Savoya və Yuxarı Savoya departamentləri imperiya fərmanı ilə yaradılmışdır. Departamentin hüdudları başlanandan bəri heç dəyişməmişdir, yalnız 1861-ci ildə Şərqi sərhəd İtaliya Krallığının yaradılması səbəbindən yenidən nəzərdən keçirilmişdir.

1992-ci ildə Albervil, bölgənin inkişafına yardım edən Qış Olimpiadalarının paytaxtı oldu.

Qeraldika[redaktə | əsas redaktə]

Savoya bölgəsində rəsmi bir paltar yoxdur, lakin Savoya və Yuxarı Savoya departamentlərində qırmızı fonda, Savoya hersoqluğu keçmiş paltarında ağ xaç istifadə edirlər. Bu motif departamentin bəzi emblemlərində istifadə olunur. Belə emblemlərin nümunələri:

Savoya Şamberi Albervil Monmelyan Yen La-Mot-Servole Le-Şatelyar
Blason duche fr Savoie.svg Blason-ville-de-Chambery-fr.PNG Blason ville Fr Albertville (Savoie).svg Blason ville fr Montmelian 73.svg Blason ville fr Yenne (Savoie).svg Blason ville Fr La Motte Sevolex (Savoie).svg Blason ville Fr Le Châtelard (Savoie).svg

İnzibati bölgüsü[redaktə | əsas redaktə]

Rayonlar:

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Savoya departamentində orta təbəqəli əhali yaşayır. 1990-cı ildə, Fransanın 348.261 nəfərlik əhalisi olan departamentləri arasında 60-cı yeri tuturdu və 1999-cu ildə 373,350 əhalisi olan 58-ci yerdə idi. 2006-cı ildə şöbə əhalisi 400.000-dən çox olmuş və 2009-cu ildə 411,007 nəfər (58-ci yer) olmuşdur [4]. Savoie əhalisinin sıxlığı 2009-cu ildə km2 -ə 68 adam olub, eyni il ərzində qitə Fransa üçün 114 nəfər / km² idi [5].. Turizm mövsümündə Savoya əhalisi təxminən iki dəfə artır.

Savoya ən böyük şəhəri Şarbeni, 58,039 nüfuslu (2012) əhalisi olan Savoya hersoqluğunun tarixi departamenti və paytaxtıdır. Bura, 50 mindən çox əhalisi olan yeganə şəhərdir.[6]:

1861 1872 1891 1901 1911 1921 1836 1846 1954 1975 1982 1999 2012
275 039 267 958 263 297 254 781 247 890 225 034 239 115 235 965 252 192 305 118 323 675 373 258 421 105

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Présentation de la Savoie". Chambre de commerce et d'industrie de la Savoie.
  2. "La Savoie, données essentielles". Ministère de l'Intérieur. 22 may 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 iyul 2013.
  3. 3,0 3,1 "Les observatoires de la Savoie". Conseil général de la Savoie.
  4. "Décret n° 2014-180 du 18 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Savoie". LegiFrance.
  5. "Les nouveaux cantons du département de la Savoie" (fr.). INSEE.
  6. "Savoie : Évolution de la population". Site sur la Population et les Limites Administratives de la France (SPLAF).

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]