Sekvoya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Sekvoya
US 199 Redwood Highway.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Çılpaqtoxumlular
Sinif:Qozadaşıyanlar
Yarımsinif:İynəyarpaqlılar
Sıra:İynəyarpaqlılar
Fəsilə:Sərvkimilər
Yarımfəsilə:Sequoioideae
Cins: Sekvoya
Elmi adı
Sequoia Endl. (1847), nom. cons.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  183434

Sekvoya (lat. Sequoia) — iynəyarpaqlılar sırasının sərvkimilər fəsiləsinin sequoioideae yarımfəsiləsinə aid bitki cinsi.

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Şimali Amerikanın dağlıq rayonlarında, Sakit okean sahili boyu ərazilərdə yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 100 m-ə və çətirinin diamteri 8–10 m-ə çatan uzunömürlü (2000 ilə qədər) ağacdır. Sistematik baxımdan bu növ sekvoyadendrona yaxındır. Çətiri ensizdir və budaqlanması gövdənin yuxarısından başlayır. İynəyarpaqları neştərvarıdır, yumşaqdır, budaq üzərində iki cərgədə düzülür. Qozaları kiçik ölçüdədir, ovaldır 2-2,5 sm uzunluqdadır. Hamar, mavi-boz iynəyarpaqlı qısa zoğları sekvoyaya dekorativ görünüş verir. Ağacın qabığı qalın, qırmızımtıl, dərin şırımlıdır. Sekvoya birevli bitkidir, mikrostrobillər və meqa-strobillər bir ağacda inkişaf edir. Sekvoya tez boy atması ilə fərqlənir. Kölgəyədavamlı, torpaq və havanın rütubətinə tələbkardır. Sekvoya istisevəndir, lakin qısamüddətli şaxtalara da davam gətirir. Yüksək dərəcədə budaq və zoğ əmələgətirmə qabiliyyətinə mali olduğundan, kəsildikdə kök və gövdə pöhrələri ilə çətirini tez bir vaxtda bərpa edə bilir. Qələmlə çoxaldılır.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan da Mərkəzi Nəbatat Bağına introduksiya edilmişdir. Bakı şəhərinə yeni salınan yaşıllıqlarda rast gəlinir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Oduncağı çürüməyə davamlıdır, mebel və kağız istehsalında geniş istifadə edilir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.