Sianid turşusu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Naviqasiyaya keçin Axtarışa keçin
Sianid turşusu
Ümumi
Kimyəvi formulu CHN[1]
Molyar kütlə 0 kq[1]
Fiziki xassələri
Sıxlıq 0,000671 q/sm³[2]
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi 7 ± 1 ℉[3], −13,4 °C[4]
Qaynama nöqtəsi 78 ± 1 ℉[3], 26 °C[4]
Buxarın təzyiqi 630 ± 1 mm Hg[3]
Kimyəvi xassələri
Turşunun dissosasiya sabiti 9,21
Optik xüsusiyyətlər
Sındırma əmsalı 1,2675
Təsnifatı
CAS-da qeyd. nöm. 74-90-8
PubChem
RTECS MW6825000
ChEBI 18407
BMT nömrəsi 1051
ChemSpider

Sianid turşusu (HCN) — hidrogen sianidin suda məhlulu olub, rəngsiz, uçucu, acı badam iyi verən maye halında zəhərləyici turşu.

Hidrogen sianid, bəzən pruss turşusu adlanır, HCN formuluna və H−C≡N struktur formuluna malik kimyəvi birləşmədir. Otaq temperaturundan bir qədər yuxarı, 25,6 °C-də qaynayan rəngsiz, son dərəcə zəhərli və tez alışan mayedir. Qaynama temperaturu 25,60 °C, donma temperaturu mənfi 13,30C, sıxlığı 0,692 q/sm3-dir. Su, efir və spirtdə istənilən nisbətdə qarışır, bir çox üzvi həlledicilərdə həll olur. Turşunu durulaşmış formada saxlamaq lazımdır. 1 damcı qeyri-üzvi turşunu 100 ml məhlula əlavə etdikdə suda məhlulu daha davamlı olur. Sianid turşusu(HCN) çox zəif turşu olub, onun dissosiasiyası sabiti 6,2*10–10-dur.

Sianid turşusu həddən artıq zəhərlidir. Turşunun buxarı ilə nəfəs aldıqda və ya o dərinin zədələnmiş hissəsinə düşdükdə ölümlə nəticələnir. Sianid turşusunun buxarları paltarlara yaxşı hopur (sığınacağa daxil olarkən nəzərə alınmalıdır) və ümumzəhərləyici təsir göstərir.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]