Soroki qalası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Soroki qalası
rum. Cetatea Soroca
Soroca Fort..JPG
48°09′40″ şm. e. 28°18′19″ ş. u.
Ölkə Moldova Moldova
Şəhər Soroki
Sifarişçi III Stefan, Pyotr Rareş
Tikilmə tarixi 1499
Vəziyyəti bərpa olunur
Soroki qalası (Moldova)
Legenda grodzisko.svg
Soroki qalası
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Soroki qalası (rum. Cetatea Soroca) — Moldovanın Soroki şəhərində yerləşən tarixi qala.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Soroca Fort, Main Tower & Entrance, from the otside..JPG
Əsas qüllə

Soroki qalası 1499-cu ildə Moldova şahzadəsi III Stefan tərəfindən tikdirilmişdir.

Dnestr çayı (rum. Nistru) üzərindəki çay keçidini müdafiə edən orijinal taxta qala Dnestr üzərindəki 4 qaladan (məsələn, Akkerman və Xotin), Danube çayı üzərindəki 2 qaladan və orta Moldovanın şimal sərhədində yerləşən 3 qaladan ibarət istehkam zəncirinin ən əhəmiyyətli həlqəsi təşkil edirdi. 1543-1546-cı illərdə Pyotr Rareş qalanı daşdan yenidən tikdirmişdir və qalaya bərabər məsafələrdə yerləşən 5 bürc əlavə etmişdir.

Böyük Türk müharibəsində III Sobeski qalanı osmanlılara qarşı uğurla müdafiə etmişdir. Qala I Pyotrun 1711-ci ildəki Prut yürüşündə böyük hərbi əhəmiyyətə malik idi. Rusiya-Osmanlı müharibəsi dövründə (1735-1739) istehkam ruslar tərəfindən talan edilmişdir.

Soroki qalası Soroki şəhərinin görməli yerlərindən biri hesab olunur.

Memarlıq[redaktə | əsas redaktə]

Qalanın hazırkı vəziyyəti özündə orta əsrlər istehkamlarının ən təkmilləşmiş xarakteristikalarını əks etdirir. Belə bir fərziyyə var ki, istehkamı tikdirən mütəxəssis Qərbi Avropanı gəzərək regionun memarlıq ideyalarını Moldovaya gətirmişdir:

  • Divarlar dik tikilməmişdir, amma əyri forma ilə atıcılara qarşı dirənmək daha asandır. Buna görə qalanın 4 çıxış qülləsi var.
  • Qüllələr dairəvi formadadır. Bunun sayəsində qalanı müdafiə edən müxtəlif bucaqlar altından atəş aça və qala divarlarının bünövrəsini qoruya bilərlər.

Bütün tikilinin diametri 30 metr, qüllələrin diametri 4 metrdir. Hər qüllə 4 mərtəbəlidir. Daha alçaq olan ilk iki mərtəbə artileriya üçün istifadə olunmuşdur. Divarların qalınlığı 3 metrdir və əvvəllər burada qazılmış xəndəyə dair izlər var. Əsas qüllənin 3 qapısı var. Bu qapıların arasında döyüşlər zamanı bağlı olan qala darvazası var. Qaladakı kiçik kapelladan qarnizon istifadə edə bilərdi.[1]

Bütün bunlara baxmayaraq barıtın geniş istifadə edilməsinə görə qala yararsız hala gəlmişdir.[2]

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. BULAT, Nicolae (2000). Județa Soroca, file de istorie (rumın). Chisinau: Editura ARC. 22–23. ISBN 9975-61-139-7.
  2. BULAT, Nicolae (2000). Județa Soroca, file de istorie (rumın). Chisinau: Editura ARC. 20–21. ISBN 9975-61-139-7.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Soroki qalası ilə əlaqəli mediafayllar var.