Təkər
Təkər (və ya çarx) — çevrəvi formaya malik olub mərkəzində deşik olan oxda bərkidilimiş lövhədir. Təkəri yalnız hər hansı bir oxa keçirdikdən sonra ondan hərəkətli bir hissə alınır. Təkərlərin uzunmüddətliyi onların yağlanması, oxda oturtma dəqiqliyi və sürtünməsindən asılıdır. Maşınlarda təkərlər əsasən nəqliyyat üçün tətbiq olunurlar. Təkərlər, oxlarla birlikdə, ağır əşyaların asanlıqla hərəkət etdirilməsinə imkan verir, daşınmanı asanlaşdırır, yükləri daşıyır və maşınlarda iş görür. Təkərlər həmçinin gəmi təkəri, sükan, dulusçu çarxı və volan kimi digər məqsədlər üçün də istifadə olunur.
Nəqliyyat tətbiqlərində ümumi nümunələrə rast gəlmək olar. Təkər oxların istifadəsi ilə birlikdə yuvarlanaraq hərəkəti asanlaşdıraraq sürtünməni azaldır. Təkərin fırlanması üçün təkərə öz oxu ətrafında ya cazibə qüvvəsi, ya da başqa bir xarici qüvvə və ya fırlanma momenti tətbiq etməklə bir moment tətbiq edilməlidir.
Yol şinləri yay şəhər yolları üçün idealdır, lakin sürüşkən sürmək üçün ümumiyyətlə uyğunlaşmır, daha da buz. Termometr sütunu +7-dən aşağı düşdükdə, bir avtomobil üçün belə rezin öz xüsusiyyətlərini itirir, bu da rəftara ciddi təsir göstərir.[1][2]
Qeydlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ "Doğru şinləri necə seçmək olar". 12 dekabr 2019 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 fevral 2020.
- ↑ "Əsas şin dizaynları". 8 dekabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 may 2021.
Maraqlı faktlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1959-cu ildə amerikalı A. Sfredd kvadrat təkər üçün patent alır. Belə təkərlər qarda, qumda və palçıqda yaxşı gedir və 60 km/saat sürət verir.