Talış qoyunqulağı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Elmi adı - Silene talyschensis Schishk.

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və status / National IUCN Status “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir –VU D2. Azərbaycanın nadir, endemik növüdür.

Regional IUCN Statusu VU D2.[1]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Birillik ot bitkisidir. Gövdələri 20-25 sm hündürlükdədir. Kökyanı yarpaqları kiçik, uzunsov, tərs – yumurtavari, ket, saplaqlı, gövdə və lansetli, sivri, aşağı hissədə qısa saplağa çatanda daralır, çox vaxt ellipsşəkilli və ya yumurtavari, 2-4 sm uzunluqda, 0,5-2 sm enində, yuxarı yarpaqlar isə oturaqdır. Budaqlarda yerləşən çiçəklər birtərəfli, oturaq, çiçəkləmə vaxtə horizontal əyilmiş vəziyyətdə olur. Kasacıq 10-12 mm uzunluqda, silindrik, ağ ya da boz tüklənmiş qıvrım tüklərlə örtülmüşdür. Qozası 6-7 (8) mm uzunluğunda, enli-yumurtavari, qısa 1,5-2 mm-dək çılpaq karpofor üstündədir. Toxumlar 1,5-2 mm uzunluqda, tumurcuqvri, qara, qabarıqlıdır. [2] [3]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Çiçəkləmə-meyvə əmələgətirmə dövrü may –iyun-iyul aylarına təsadüf edir. Toxumla çoxalır, quraqlığa davamlı, işıqsevəndir. Dağ kserofit qruplaşmalarının komponentidir. Orta daö qurşağında quru, çınqıllı yamaclarda, çınqıl daşlarda rast gəlinir .[3] [4][5]

Yayılması: Diabar. [3]

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Antropogen amillərin təsiri nəticəsində yaşama ərazisi məhdudlaşır, populyasiyada azalma tendensiyası müşahidə olunur.

Məhdudlaşdırıcı amilləri[redaktə | əsas redaktə]

Antropogen amillər (tapdalanma, otarılma) və populyasiyanın zəif təkrar olunması.

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Xüsusi mühafizə tədbirləri aparılmır. Yeni yayılma yerlərinin aşkar edilməsi, toxumlarının toxum banklarında saxlanılması, introduksiya edilməsi təklif olunur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
  2. http://redbook.az/?options=project&id=Tal%C4%B1%C5%9F%20qoyunqula%C4%9F%C4%B1
  3. 3,0 3,1 3,2  1. Флора Азербайджана, 1952;
  4. 2. Ахундов Г.Ф., 1972
  5. Schtaz G., Shulkina T., Solomon J., 2013;