Tamartaş

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında köçün (elatın) yaşadığı qışlaq adı. Yerli tələffüz forması Dəmirdaş. [1]

Toponimiyası[redaktə | əsas redaktə]

1728-ci ilə aid türkcə mənbədə Şirakel nahiyəsində Tomardaş kənd adıdır (23, 129). 1878-ci ildə qışlağın əhalisi qovulmuş və orada ermənilər yerləşdirilmişdir. 1946-cı ildə kənd ermənicə Vardakar adlandırılmışdır. 1728-ci ilə aid mənbədə Tumar Taş kimidir. Lakin həmin əsrə aid ermənicə mənbədə Tamir yazılmışdır. Yerli tələffüz forması Tomar=Daş. Türk dillərində tomar “otlaq bitkili sucaq yer” (belə yerlər, adətən, maldar ellərin yaylaq və qışlaqlarda düşərgə yerlərinə çevrilir), yaxud türkcə tomor-”torpaq sahəsi”, “təpəcik” sözlərindən biri ilə bağlıdır. Toponimdəki taş “daş”, “qaya” sözü göstərir ki, bu adda tomor “təpəcik” sözü vardır. Qazaxıstanda Kara-Tomar, Türkmənistanda Tomar-övliyə (S.Ataniyazov. Türkmenistanın qeoqrafik atlarının düşindürişli sözlüği. Aşqabat, 1980, s. 269)) və Türkiyədə Van gölünün içərisində Ax-Tamar adasının adı ilə mənaca eynidir. Van gölünün içərisində Axtamar mənbələrdə X əsrdən məlumdur. Axtamar adasının (IV əsrdə qala və XI-XIV əsrlərdə Axtamar monastırının) adı da məhz türk dillərində rəng bildirən aq (görünür, adanın vulkan mənşəli süxurunun ağımtıl rəngini bildirir) və tomor-”təpəcik” sözlərindən ibarətdir. Ona görə tədqiqatçıların bu adın erməni dilində “Vişab gölü” mənasın-da olması fikri qondarmadır.[2]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. B.Ə.Budaqov, Q.Ə.Qeybullayev Ermənistanda Azərbaycan mənşəli toponimlərin izahlı lüğəti
  2. B.Ə.Budaqov, Q.Ə.Qeybullayev Ermənistanda Azərbaycan mənşəli toponimlərin izahlı lüğəti