Tapajos çayı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Tapajós çayı
Ölkə Flag of Brazil.svg Braziliya
Uzunluğu 2.200 km
Hövzəsi Atlantik okeanı
Hövzə sahəsi 487.000 km²
Commons-logo.svg Tapajós çayı Commonsda
Tapajosrivermap.png

Таpajos[1] (port. Tapajós) — Cənubi Amerika (Braziliya) ərazisindən axan iri çaylardan biri. Amazon çayının sol qolunu təşkil edir[2][3] və ona Santaren şəhəri yaxınlığında tökülür. Çay Telis-PirisJurunea çayının birləşməsindən əmələ gəlir. Serra-dus-Parensis yüksəklikləri arasından axaraq Braziliya öndağlığına keçərək Amazon düzənliyinə keçir. Bu hissədə çayın eni 15 kilometrə qədər artır. Uzunluğu 2200 km; sahəsinin hövzəsi 487 000 km² təşkil edir.

Çay əsasən yağış suları ilə qidalanır. Noyabr-mart ayları gursululuq dövrüdür. Bu zaman səviyyə 7–8 m artır. 15 min su sərfiyyatına malikdir. Əsas qolu Jamanşin çayıdır.

Amazonas və Para ştatları ərazisindən axır. Sahilində İtaytuba, San-Martinyo, Santaren, Aveyru şəhərləri yerləşir. San-Luis şəhərinə qədər gəmiçilik üçün yararlıdır. Ən iri limanı Santarendir.

Sahilində Amazoniya milli parkı yerləşir. Çayın sahilində Cənubi Amerikanın əlçatmazlıq qütbü yerləşir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. (1979) "Amazon River System", The Inland waters of Latin America. Food and Agriculture Organization of the United Nations. ISBN 92-5-000780-9. 8 November 2014 tarixində arxivləşdirilib.
  2. Duncan, W.P.; and Fernandes, M.N. (2010). Physicochemical characterization of the white, black, and clearwater rivers of the Amazon Basin and its implications on the distribution of freshwater stingrays (Chondrichthyes, Potamotrygonidae). PanamJAS 5(3): 454-464.
  3. Giovanetti, T.A.; and Vriends, M.M. (1991). Discus Fish, p. 15. Barron's Educational Serie. ISBN 0-8120-4669-2