Tapajos çayı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Tapajós çayı
Santarem, Tapajos.JPG
Ölkə Braziliya Braziliya
Mənsəbi Amazon çayı
Uzunluğu 2200 km
Su hövzəsi Atlantik okeanı
Hövzəsinin sahəsi 487000 km²
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
Tapajosrivermap.png

Таpajos[1] (port. Tapajós) — Cənubi Amerika (Braziliya) ərazisindən axan iri çaylardan biri. Amazon çayının sol qolunu təşkil edir[2][3] və ona Santaren şəhəri yaxınlığında tökülür. Çay Telis-PirisJurunea çayının birləşməsindən əmələ gəlir. Serra-dus-Parensis yüksəklikləri arasından axaraq Braziliya öndağlığına keçərək Amazon düzənliyinə keçir. Bu hissədə çayın eni 15 kilometrə qədər artır. Uzunluğu 2200 km; sahəsinin hövzəsi 487 000 km² təşkil edir.

Çay əsasən yağış suları ilə qidalanır. Noyabr-mart ayları gursululuq dövrüdür. Bu zaman səviyyə 7–8 m artır. 15 min su sərfiyyatına malikdir. Əsas qolu Jamanşin çayıdır.

Amazonas və Para ştatları ərazisindən axır. Sahilində İtaytuba, San-Martinyo, Santaren, Aveyru şəhərləri yerləşir. San-Luis şəhərinə qədər gəmiçilik üçün yararlıdır. Ən iri limanı Santarendir.

Sahilində Amazoniya milli parkı yerləşir. Çayın sahilində Cənubi Amerikanın əlçatmazlıq qütbü yerləşir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. (1979) "Amazon River System", The Inland waters of Latin America. Food and Agriculture Organization of the United Nations. ISBN 92-5-000780-9. 8 November 2014 tarixində arxivləşdirilib.
  2. Duncan, W.P.; and Fernandes, M.N. (2010). Physicochemical characterization of the white, black, and clearwater rivers of the Amazon Basin and its implications on the distribution of freshwater stingrays (Chondrichthyes, Potamotrygonidae). PanamJAS 5(3): 454-464.
  3. Giovanetti, T.A.; and Vriends, M.M. (1991). Discus Fish, p. 15. Barron's Educational Serie. ISBN 0-8120-4669-2