Tatar doqquzdonu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Tatar doqquzdonu
Lonicera tatarica
Lonicera tatarica HRM.JPG
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Sıra:Fırçaotuçiçəklilər
Fəsilə:Doqquzdonkimilər
Cins:Doqquzdon
Növ: Tatar doqquzdonu
Elmi adı
Lonicera tatarica L.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  35306
MBMM  447676
IPNI  ???

Tatar doqquzdonu

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Cənubi Sibirdə, Orta Asiya dağlarında, Tyan-Şanda, Altada bitir.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 1,5-2,5 m-ə qədər olan koldur. Gövdəsinin qabığı bozumtul rəngdə olub, tədricən soyulur. Cavan zoğları hamar, sarımtıl-qonur rənglidir, zoğun ucunda yumurtavari, qarşı-qarşıya yerləşmiş tumurcuqları olur. Yarpaqları 6 sm uzunluqda və 3 sm enində olmaqla yumurtavarı və ya neştərvarı formalıdır, ucdan sivriləşmiş, bəzi hallarda iridir, yarpaq qoltuğunda cüt-cüt yerləşir, ləçəkləri ağ və ya tünd çəhrayı rənglidir. Meyvəsi 7 mm diametrində, qırmızı və ya sarımtıl rəngli, kürəvidir, avqust ayında yetişir, acıdır, yeyilmir, budaqlar üzərində cüt-cüt sərbəst və ya azacıq bitişik halda olur.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Təbii halda meşə-çöl zonasında, çay vadilərində, qayalarda, meşə yaruslarında kölgəli ərazilərdə bitir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Böyük Qafqazda, Kür-Araz ovalığında və Cənub böıgəsində rast gəlinir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Tək və qrup əkinlərində istifadə üçün yararlıdır.Ətirli çiçəyi, sıx, tünd-yaşıl çətiri bitkiyə çox dekorativ görkəm verir. Qabığında alkoloidlər, kumarin, saponin, flavonid, kömür, çiçəklərində isə şəkər, qlükoza, fruktoza vardır ki, müxtəlif xəstəliklərin müalicəsində istifadə edilir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]