Terek (şəhər)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Terek
kab.-çərk. Тэрч къалэ
Terek city.jpg
Gerb
Gerb

43°29′ şm. e. 44°08′ ş. u.


Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub 1876
Sahəsi
  • 12 km²
Mərkəzin hündürlüyü 254 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi dili kabarda-çərkəzcəqaraçay-balkarca
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi 361200–361203
admterek.ru
Xəritəni göstər/gizlə
{{{rəsmi_adı}}} xəritədə
{{{rəsmi_adı}}}
{{{rəsmi_adı}}}
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Terek (kab.-çərk. Тэрч къалэ) — Rusiya Federasiyası, Kabarda-Balkariyanın ərazisində yerləşən şəhər. Terek rayonunun inzibati mərkəzidir. Şəhər dairəsinə yalnız bir yaşayış məntəqəsi daxildir[2].

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Terek şəhəri Terek rayonunun qərbində, Terek çayının sağ sahilində yerləşir. Respublikanın paytaxtı Nalçikdən 53 km şərqdədir. Şəhərin sahəsi 12 km²-dir. Şimaldan cənuba şəhərin uzunluğu 5 km, qərbdən şərqə 3 km-dir.

Aşağıdakı yaşayış məntıəqələri ilə həmsərhəddir: şimalda Arik, şərqdə Deyskoye, qərbdə İnternasionalnoe və Aleksandrovskaya.

Şəhər respublikanın dağətəyi zonasında, Kabardın malli düzənliyində yerləşir. Ərazi qərbdə və şimalda yumru təpələri olan nisbətən düz ərazidən ibarətdir. Şəhər ərazisində orta hündürlük dəniz səviyyəsindən 254 metrdir.

Hidroqrafik şəbəkə Terek çayı ilə təmsil olunur. Çay vadisi sıx çay meşələri ilə örtülüdür. Bölgədəki kənd təsərrüfatı torpaqlarının suvarılması üçün nəzərdə tutulmuş kiçik kanallara sahibdir. Şəhərin şimalı meşəlikdir.

İqlimi rütubətli və mülayim yaya və sərin keçən qışa sahibdir. Havanın orta illik temperaturu təqribən + 10,5 ° C, iyulda ortalama + 22.5 ° C, yanvarda isə -2.0 ° C arasında dəyişir. Havanın orta sutkalıq temperaturu qışda −5 ° C-dən + 10 ° C-ə, yayda + 16 ° C-dən + 30 ° C-ə qədərdir. Qışda minimum temperatur nadir hallarda -12 ° C-dən aşağı olur, yayda maksimum temperatur + 35 ° C-ə çatır. Orta illik yağıntının miqdarı təxminən 650 mm-dir. Ən çox yağıntı aprel-iyun aylarına düşür. Əsas küləklər: şərq və şimal-qərb.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Urbanizasiya

2019-cu il 1 yanvar tarixinə əsasən Rusiyanın 1115 şəhəri arasında əhalisinin sayına görə 679-cu yerdədir. Əhalisinin sıxlığı — 1624.5 nəf./km².

Milli tərkib

2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə rayonun milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir[3]:

Xalq Say,
nəf.
Ümumi əhaliyə
olan nisbəti, %
Kabardinlər 16 400 85,6 %
ruslar 1 917 10,0 %
osetinlər 219 1,1 %
digərləri 634 3,3 %
ümumi 19 170 100,00 %
Cins tərkibi

2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasına olan məlumat[4]:

Yaş Kişilər,
nəf.
Qadınlar,
yaş.
Ümumi
say.
ümumi əhaliyə
olan nisbət, %
0 — 14 yaş 1 743 1 765 3 508 18,3 %
15 — 59 yaş 6 107 6 993 13 100 68,3 %
60 yaşdan yuxarı 908 1 654 2 562 13,4 %
ümumi 8 758 10 412 19 170 100,0 %

Kişilər — 8 758 nəf. (45,7 %). Qadınlar — 10 412 nəf. (54,3 %)[5].

Əhalinin orta yaşı — 35,5 yaş. Kişilərin orta yaşı — 33,6 yaş. Qadınların orta yaşı — 37,0 yaş.

Səhiyyyə[redaktə | əsas redaktə]

  • Rayon Xəstəxanası - Panaqova k., 110.
  • Rayon Poliklinikası - Fanziev k., 8.
  • Rayon Stomotoloji Mərkəzi - Lenin k., 22.
  • Laboratoriya Diaqnostika Mərkəzi - Lenin k., 53.

Din[redaktə | əsas redaktə]

Şəhərdə 4 məscid var[6] :

  • «Cənnət» - Qoqol k., 19.
  • «İslam» - Pervoye k., 6.
  • «Ramazan» - Kirov k., 162.
  • «Tövhid» - Puşkin k., 125.

Mədəniyyət[redaktə | əsas redaktə]

  • Bölgənin tarixi və mədəniyyətinə həsr olunmuş muzey - Kiçik Kabarda
  • Rayon Mədəniyyət Evi
  • Rayon kitabxanası
  • Şəhər Mədəniyyət Sarayı
  • İdman və fitness kompleksləri

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 http://www.gks.ru/free_doc/doc_2019/bul_dr/mun_obr2019.rar
  2. Закон Кабардино-Балкарской Республики от 27 февраля 2005 года N 13-РЗ «О статусе и границах муниципальных образований в Кабардино-Балкарской Республике»
  3. "Том4. Таблица 4. Национальный состав РСОА по муниципальным образованиям по переписи 2010 года". 2013-08-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.
  4. "Том 1. Таблица 2.2 Население КБР по возрастным группам и полу". 2018-10-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-05-09. (#parameter_ignored_suggest)
  5. "Численность населения КБР по итогам Всероссийской переписи населения 2010 года". 2016-06-24 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-10-23. (#parameter_ignored_suggest)
  6. "Религиозные организации на территории Терского района".

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]