Transplantasiya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Müqəddəs Kosmas və Damian tərəfindən mələklərin köməkliyi ilə aparılan ayaq transplantasiyası

Transplantasiya və ya orqan nəqliinsan orqanizminin bir hissəsinin digər insana köçürülməsi

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Dünyada ilk orqan transplantasiyası əməliyyatı 1883-cü ildə isveçrəli cərrah Teodor Koxer aparılmışdır: o, gənc kişidə qalxanabənzər vəzi dərialtı qarın nahiyyəsinə köçürmüşdür [1].

Növləri[redaktə | əsas redaktə]

Donordan asılı olaraq orqan köçürülməsi bir neçə cür olur:

  • avtogen (avtoloq) transplantasiya - eyni insanın bədəninin bir bölgəsindən digər bölgəsinə toxuma köçürülməsi,
  • allogen transplantasiya - bir insandan başqasına aparılan orqan (toxuma) köçürülməsi,
    • izogen (singen) transplantasiya zamanı monoziqot (tək yumurta) əkizlerde orqan köçürülməsi.
  • ksenotransplantasiya - bir heyvan növündən başqasına orqan (toxuma) köçürülməsi,
  • süni orqanlar,
  • kök hüceyrələrdən orqanların klonlaşdırılması.

Orqanın nəql edildiyi yerdən asılı olaraq üç cür transplantasiya növü olur:

  • izotop - orqanın köçürülmə yeri və toxuması eynidir (məs., pankreas ada hüceyrələrin transplantasiyası),
  • ortotop - orqanın köçürülmə yeri eynidir (məs., ürək transplantasiyası),
  • heterotop - orqanın köçürülmə yeri eyni deyil (məs., böyrək transplantasiyası).

Köçürülmüş orqan və toxumalar[redaktə | əsas redaktə]

Göstərişlər[redaktə | əsas redaktə]

Qanunlar[redaktə | əsas redaktə]

[13]

Əməliyyatdan sonrakı dövr[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidləri[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Organspende - Die Geschichte der Organtransplantation
  2. Donald M Botta Jr, MD - Heart transplantation. eMedicine.
  3. Richard E Chinnock, MD - Pediatric heart transplantation. eMedicine.
  4. Albert Faro, MD - Pediatric lung transplantation. eMedicine.
  5. David Hatch, MD - Pediatric kidney transplantation. eMedicine.
  6. Cosme Manzarbeitia, MD - Liver transplantation. eMedicine.
  7. David A Axelrod, MD - Split liver transplantation. eMedicine.
  8. Dixon B Kaufman, MD - Pancreas transplantation. eMedicine.
  9. Stuart M Greenstein, MD - İntestinal transplantation. eMedicine.
  10. Seigo Nishida, MD - Pediatric Intestinal and Multivisceral Transplantation. eMedicine.
  11. Ajay Perumbeti, MD - Hematopoietic stem cell Transplantation. eMedicine.
  12. Bardia Amirlak, MD - Hand transplantation. eMedicine.
  13. İnsan orqan və (və ya) toxumalarının transplantasiyası haqqında Azərbaycan respubliksaının qanunu

Video[redaktə | əsas redaktə]