Məzmuna keç

Triseratops

Vikipediya, azad ensiklopediya
Triseratops
Elmi təsnifat
Beynəlxalq elmi adı

Triseratops (lat. Triceratops) — heyvanlar aləminin xordalılar tipinin quşçanaqlılar dəstəsinin seratopsidlər fəsiləsinə aid heyvan cinsi.

Son Təbaşır dövründə yaşamış buynuzlu dinozavrlar yarımdəstəsindən qazıntı halda tapılmış sürünən heyvan cinsi. Uzunluğu 6 metrədək, başında 3 buynuz (qısa burun və iki uzun alın buynuzu) olmuşdur. Buynuzlar yırtıcılardan qorunmağa xidmət edir. 4 nəhəng ayaq üzərində hərəkət etmişdir. Ot bitkiləri ilə qidalanmışdır. Qalıqları Şimali Amerika çöküntülərindən məlumdur.

Triserotops qalıqları ilk dəfə amerikan alim Otniel Çarlz Marş tərəfindən 1887-ci ildə tapılıb[1].

Triceratopsun yerdən olan hündürlüyü 2,5–3 metr, uzunluğu başından quyruğuna qədər 9–10,5 metr, çəkisi 6,1–12 ton olmuşdur. Bütün dinozavr növləri arasında ən böyük kəllə strukturuna malik olmuşlar.

Ön çənə hissəsindəki sərt və əyilmiş çıxıntı dimdik formasındadır və bu, bitkiləri daha rahat qoparmağa xidmət edir.

Kəllənin uzunluğu bəzi hallarda heyvanın bədənin uzunluğunun 1/3 qədər ola bilirdi və uzunluğu 2,5 metrə çatırdı. Əlavə olaraq başda yerləşən və uzunluğu 1 metrə qədər olan buynuzlara malik olmuşdur. Bütün dinozavrlar arasında ən güclülərdən biri sayılır. Həmçinin, başqa dinozarvlardan fərqli olaraq Triceratopsun bədəni üzərində tükə bənzər strukturlar olmuşdur.

Adlandırılması

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Triserotps yunancada "üç buynuzlu üz" deməkdir[2] və bu adı kəllə sümüyünün üzərində yerləşən 3 buynuzdan götürür.

Yayılma arealları

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Triseratops qalıqlarının sürü haklında deyil, tək-tək tapılması onların sürü formasında deyil, ayrı yaşadıqlarını göstərir. Güman ki, sadəcə cütləşmə dövründə bir araya gəlirdilər.

  1. https://www.nhm.ac.uk - Triceratopsİstifadə tarixi:19.06.2025
  2. https://kids.nationalgeographic.com - Triceratopsİstifadə tarixi:19.06.2025