Tupolev Tu-160

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Tu-160
Tupolev Tu-160 RF-94109.jpg
Tipi Strateji bombardmançı
Dizayner Tupolev
İstehsalçı Flag of the Soviet Union.svg / Flag of Russia.svg Tupolev
Baş konstruktor Valentin Bliznuk
İlk uçuş 18 dekabr 1981
İstismara verilib 23 aprel 1987
Əsas istismarçılar Flag of the Russian Air Force.svg Rusiya HHQ
Ensign of the Ukrainian Air Force.svg Ukrayna HHQ
İstehsal sayı 35 (27-si seriyalı istehsal, 8-i prototip)
Vahidinin qiyməti 250 milyon USD (1993-cü ildə)[1][2]

Tupolev Tu-160 (NATO kod adı: Blackjack) səsdən sürətli və dəyişkən həndəsi quruluşa malik, Sovet İttifaqında istehsal edilən ən müasir strateji ağır bombardmançı təyyarəsidir. Quruluş olaraq Amerikan istehsalı B-1 Lancer-ə oxşamaqla yanaşı ondan daha böyük, daha artıq daşıma tutumlu və sürətlidir. İstehsal edilmiş ən böyük döyüş təyyarəsidir. Tu-160 pilotları təyyarələrini manevr qabiliyyəti və əks etdirməyən ağ boyası görə "Ağ Qu quşu" adlandırırlar. Sovet İttifaqında 1987-ci ildə xidmətə alınmış və hal-hazırda Rusiya Hərbi Hava Qüvvələrində ən azı 16 ədədi də xidmət göstərir. Rusiya 2016-ci ildə Tu-160 istehsalına yenidən başlamağı düşünür. 14 ədəd əlavə təyyarə istehsal etmək planlaşdırılır.

İstifadəçilər[redaktə | əsas redaktə]

Flag of Russia.svg Rusiya

  • Rusiya Hərbi Hava Qüvvələri: 2008-ci ilin aprel ayına olan məlumata əsasən 16 ədəd (12-si döyüş, 4-ü təlim məqsədilə) Tu-160 istifadə olunurdu.[3] 2015-ci ildə döyüşə hazır vəziyyətdə olan bu bombardmançıların sayı 11 olmuşdur.[4][5] 2017-ci ildə Rusiya Federasiyası Ordu Generalı Yuri Borisovun dediyinə görə hazırda döyüşə hazır vəziyyətdə olan Tu-160 döyüş təyyarələrinin sayı 16 ədəddir və bu təyyarələrin modernizasiya olunması planlaşdırılır.[6]

Keçmiş istifadəçilər[redaktə | əsas redaktə]

Flag of Ukraine.svg Ukrayna

Flag of the Soviet Union.svg SSRİ

Xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Tu-160-ın proyeksiyası

Ümumi göstəriciləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Ekipaj: 4 (pilot, co-pilot, bombardmançı, müdafiə sistemi üzrə zabit)
  • Uzunluq: 54.1 metr
  • Yüksəklik: 13.10 metr
  • Qanad açıqlığı: 35.60 metr
  • Boş çəki: 110,000 kq
  • Maksimum qalxma ağırlığı: 275,000 kq
  • Mühərrik: 4 Samara/trud NK-321 turbofan
  • Uçuş məsafəsi: 15,000 km

Uçuş göstəriciləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Maksimum sürət: 2.05 mach (2,200 km/s)
  • Xidmət tavanı: 14,700 metr
  • Döyüş radiusu: 7,300 km
  • Yüksəkliyə qalxma sürəti: 70 m/s
  • Qanad yüklənməsi: 742 kq/m²
  • Çəkmə gücü/çəki: 0.37

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "В Саратовской области разбился стратегический бомбардировщик Ту-160". NEWSru. 18 sentyabr 2003. http://www.newsru.com/russia/18sep2003/bombb.html. İstifadə tarixi: 21 avqust 2017.
  2. 929 ГЛИЦ МО
  3. "Ъ-Власть – Куда летит российская авиация" (Russian). kommersant.ru. 25 avqust 2008. http://www.kommersant.ru/doc/1014592. İstifadə tarixi: 21 avqust 2017.
  4. "Strategic aviation – Russian strategic nuclear forces". Russian Nuclear Forces Project. 8 yanvar 2015. http://russianforces.org/aviation/. İstifadə tarixi: 21 avqust 2017.
  5. Karnozov, Vladimir. "In focus: Russian's next-generation bomber takes shape." Flight International, 15 oktyabr 2012.
  6. "Все бомбардировщики Ту-160 модернизируют". Rossiyskaya Gazeta. 28 aprel 2017. https://rg.ru/2017/04/28/reg-pfo/vse-bombardirovshchiki-tu-160-moderniziruiut.html.
  7. "Ukraine Bomber Decommissioning and Transfer Chronology". Nuclear Threat Initiative. Aprel 2005. http://www.nti.org/media/pdfs/ukraine_bomber.pdf?_=1317244859. İstifadə tarixi: 21 avqust 2017.
  8. "Long Range Aviation Museum". Cooperative project of Fox Web Workshop and city executive committee Dept. of Culture and Tourism. http://www.tourism.poltava.ua/eng/museums/Long_Range_Aviation_Museum/.
  9. "Музей дальней авиации, Полтава" (Russian). http://www.doroga.ua/poi/Poltavskaya/Poltava/Muzej_daljnej_aviacii/1304. İstifadə tarixi: 21 avqust 2017.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Tupolev Tu-160 ilə əlaqəli mediafayllar var.