Məzmuna keç

Turnik

Vikipediya, azad ensiklopediya

Turnik (ing. - horizontal bar) — bədii gimnastika sahəsində kişi gimnastları tərəfindən istifadə edilən, iki dayaqdan və onlara bərkidilmiş (əsasən metaldan düzəlmişdir) bir üfüqi hissədən ibarət idman aparatı[1][2]. Əsasən bədənin üst hissəsindəki əzələ qrupları üçün nəzərdə tutulur. Gimnastlar çıxış edərkən adətən dəmir dəri tutacaqlar olur. Hazırkı elit səviyyəsində rəqabət qadınların qeyri-bərabər və kişilərin paralel dəmir aparatında istifadə olunan relslərə bənzər daha elastik fiberqlas əsas dəmirdən istifadə edilir.

Horizontal çubuqda yerinə yetirilən gimnastik elementləri bir Qaydalar Məcəlləsi ilə tənzimlənir. Üfüqi çubuq, gimnastika dövründə gimnastlar tərəfindən nümayiş etdirilən gərginliklər və möhtəşəm hava hərəkətləri və sıçrayışları zamanı tez-tez birdən çox sürüşmə və ya bükülməni və bəzi hallarda havada səyahət etmələri səbəbindən ən maraqlı gimnastika tədbirlərindən biri sayılır.

Turnikdən ilk dəfə kim tərəfindən nə zaman və harada istifadə olunması məlum olmamaqla bərabər, Qədim YunanıstandaQədim Romada, daha sonra isə orta əsrlər boyunca gimnastların turnikdən istifadə etdikləri məlumdur. "Gimnastikanın atası" hesab olunan alman pedaqoq Fridrix Ludviq Yan XIX əsrdə (1811) turnikdən istifadəni ictimaiyyətə təqdim və tövsiyyə edib.[3]

Turnik birinci müasir Olimpiya Oyunlarından (1896) bəri olimpiya oyunlarında istifadə olunur.

Turnikin faydaları

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • Dözümlülüyü artırır və əzələləri gücləndirir[4];
  • Bədən yağlarının yandırılmasına kömək edir;
  • Qavrama qüvvətini artırır[5];
  • Boyun uzanmasına kömək edir;
  • Onurğa xəstəliklərinə müsbət təsir göstərir (sallanma).

Çəkilmə zamanı işləyən əzələ qrupları

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Turnikdə çəkilmənin növündən asılı olaraq biseps, triseps, sinə, kürək və çiyin əzələlərini inkişaf etdirir.

Dartınma normativləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Müxtəlif yaş qrupları üçün müxtəlif normativlər mövcuddur.

Dartınma növləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. Horizontal bar (noun). İstifadə tarixi: 19 mart 2026.
  2. horizontal bar. İstifadə tarixi: 19 mart 2026.
  3. Horizontal bar. İstifadə tarixi: 19 mart 2026.
  4. Barfiks Nasıl Çekilir? Faydaları Nelerdir? İstifadə tarixi: 19 mart 2026.
  5. Barfiks Hangi Kasları Çalıştırır? İstifadə tarixi: 19 mart 2026.