Uilyam Petti

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Uilyam Petti
ing. William Petty
Uilyam Petti
Uilyam Petti
Doğum tarixi
26 may 1623(1623-05-26)
Doğum yeri Romsi, Böyük Britaniya
Vəfat tarixi 16 dekabr 1687 (64 yaşında)
Vəfat yeri London, İngiltərə krallığı[1]
Vətəndaşlıq Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya[2]
Elm sahəsi İqtisadi nəzəriyyə
İş yeri Oksford Universiteti
Həyat yoldaşıElizabeth Waller, Baroness Shelburne
UşaqlarıAnne FitzMauriceHenry Petty, 1st Earl of Shelburne
Tanınırstatistik, demoqraf, klassik siyasi iqtisadiyyatı başlayanlardan biri
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Uilyam Petti (ing. William Petty d.  26 may 1623- ö.  16 dekabr 1687) — ingilis iqtisadçısı, xırda sənətkar ailəsində doğulmuş, Leyden,Paris, Oksford universitetlərində tibb təhsili almış, 1647-ci ildə surət çıxaran maşın icaq etmiş, 1649-cu ildə fizika elmləri doktoru, 1651-ci ildə isə anatomiya və musiqi professoru olmuşdur.[3] 1659-cu ildə İngiltərədə II Karlın məsləhətçisi seçildi.

Burjuaziyanın mənafeyinə xidmət edən Petti menkartilistlərdən fərqli olaraq, var-dövlətin mənbəyini tədavüldə deyil, istehsalda görürdü. O, izafi dəyərin yaranma mənbəyini izah etməyə çalışaraq, ümumi izafi dəyər kimi rentanı göstərirdi. Rentanın növləri kimi torpaq rentası, pul rentası və diferensial rentanı fərqləndirirdi. O, hesab edirdi ki, əmək haqqının yüksəldilməsi kapitalistə ziyandır və əmək haqqı fəhlənin minimum yaşayışını təmin etməlidir. O, burjuaziya cəmiyyətini təbii və əbədi hesab edirdi.

Uilyam Pettinin əsərləri içərisində 1662-ci ildə nəşr olunmuş "Vergilər və rüsumlar haqqında traktat" kitabı xüsusi qeyd olunur. Sonrakı illərdə alimin "Siyasi hesab"(1690), "Mütəfəkkirin dastanı(1691), "İrlandiyanın siyasi anatomiyası" (1691), "Pulların müxtəlifliyi"(1695), kitabları nəşr olunmuşdur. Onun iqtisad elminə daha böyük töhfəsi isə milli sərvətin və vergiqoyma üçün lazımi bazanın müəyyən edilməsi yolu ilə milli gəlirin qiymətləndirilməsinə xidmət edən "Siyasi hesab" adlı əsəridir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Петти Уильям // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / red. ilə А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. LIBRIS — 2008.
  3. "Sir William Petty" (en). britannica.com. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/454631/Sir-William-Petty. İstifadə tarixi: 27 avqust, 2014.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]