Aleksandr Proxorov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox character.png
Aleksandr Proxorov
rus. Александр Михайлович Прохоров
Fotoqrafiya
Doğum tarixi 11 iyul 1916(1916-07-11)
Doğum yeri Aterton, ştat Kvinslend, Avstraliya
Vəfat tarixi 8 yanvar 2002 (85 yaşında)
Vəfat yeri Moskva, Rusiya
Dəfn yeri Novodeviçi qəbiristanlığı
Vətəndaşlıq Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Flag of Russia.svg Rusiya
Elm sahəsi fizika
İş yeri Moscow Institute of Physics and Technology[d], M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universiteti, Lebedev Physical Institute[d], Prokhorov General Physics Institute[d], Q4314523?Laser Physics[d]
Elmi dərəcəsi fizika-riyaziyyat elmləri doktoru(1952)
Elmi adı professor,
SSRİ elmlər akademiyasının akademiki(1966)
Rusiya elmlər akademiyasının akademiki(1991)
Alma mater Leninqrad dövlət universiteti
Elmi rəhbəri Vladimir Migulin[d]Sergej Rytov[d]
Tanınmış yetirmələri Nikolay Basov[d], Nikolay Karlov[d]Radik Martirosyan[d]
Tanınır kvant elektronikasının banilərindən biri
Mükafatları Fizika üzrə Nobel mükafatı (1964)
Commons-logo.svg Aleksandr Proxorov Vikianbarda

Aleksandr Mixayloviç Proxorov (1916–2002) — tanınmış SSR-i fiziki, lazer texnologiyalarının ixtiraçılarından biri. 1964-cü il Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Proxorov çar rejiminin təqiblərindən qaçmış rus işçi-inqilabçısının ailəsində Atertone-də (Avstraliya) doğuldu. 1923-cü ildə ailə məmləkətlərinə döndü. 1939-da o fərqlənmə ilə Leninqrad dövlət universitetinin fizika fakultəsini qurtardı və P.N.Lebedev adına fizika institutunun aspiranturasına daxil oldu.Böyük Vətən Müharibəsinin başlanğıcından sonra Proxorov cəbhəyə getdi, piyada qoşunda vuruşurdu, kəşfiyyatda, mükafatlandırılmışdı. 1930-cu ildən 1944-cü ilə qədər Gənclərin ümumittifaq Lenin kommunist ittifaqının üzvü olmuşdur. 1944-cü ildə, ağır yaralanmadan sonra, o demobilizasiya edilmişdi və elmi işə qayıtdı. 1950-ci ildən Sovet İttifaqının kommunist partiyasının üzvü olmuşdur.

1946–1982 ci illər ərzində P.N.Lebedev adına fizika institutunund işlədi, 1954 – cü ildən tərəddüdlər Laboratoriyasına başçılıq edirdi,1968-dən direktor müavini idi.1982-ci ildən 1998-ci ilə kimi AMMA SSRİ ümumi fizika İnstitutunun direktoru təyin edilmişdir,və sonra onun fəxri direktoru olmuşdur.Eyni zamanda Moskva Dövlət Universitetində (1959-dan professor vəzifədə) və MFTİ-də dərs deyirdi,1971-ci ildən kafedranı idarə edirdi.1969 cu ildə Proxorov Böyük sovet ensiklopediyasının baş redaktoru vəzifəsini tuturdu, onun rəhbərliyi altında sovet ensiklopediyasının üçüncü nəşri çıxdı, həmçinin bir çox başqa ensiklopediya lüğətlərinində müəllifidir.

1960-cı ildə Proxorov AMMA SSRİ üzv-müxbir seçilmişdir,və 1966-cı ildə — akademiki olmuşdur. İyirmi il (1973–93) ərzində o SSRİ AMMA ümumi fizikanın və astronomiyanın Bölməsinin akademik-katibi idi, və həyatın sonunda kimi Rusiya elmlər akademoiasında Rəyasət heyətinin məsləhətçisi olmuşdur.

Proxorov fiziklərin böyük məktəbini yaratdı, onun şagirdlərinin arasında çox böyük alimlər də var. 2002-ci ildən Rusiya elmlər akademiyasının ümumi fizika İnstitutu Proxorovun adını daşıyır.

1991-ci ildə Böyük ensiklopediya lüğətinin yaradılmasına başçılıq etdi.

"Lazer fizikası" beynəlxalq jurnalın baş redaktoru idi,"Səth fizika, kimya, mexanik" jurnalının redaksiya heyətinin üzvü olmuşdur.

A.M Proxorov 8 yanvar 2002-ci ildə vəfat etmişdir,Moskvada Novodeviçye qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

  • nobel mükafatı laureatları

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]