Sesil Frank Pauell

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Sesil Frank Pauell
Cecil Powell.jpg
Doğum adı Cecil Frank Powell
Doğum tarixi 5 dekabr 1903(1903-12-05)[1][2][…]
Vəfat tarixi 9 avqust 1969(1969-08-09)[1][2][…] (65 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Elm sahəsi fizika
İş yeri
Təhsili
Elmi rəhbərləri Ernest Rezerford[3], Çarlz Tomson Ris Vilson[4]
Üzvlüyü
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Sesil Frank Pauell (ing. Cecil Frank Powell; 5 dekabr 1903[1][2][…]9 avqust 1969[1][2][…], Komo, Lombardiya) — İngilis fiziki, “nüvə proseslərinin öyrənilməsi üçün fotoqrafik metodun işlənib hazırlanmasına və bu üsul vasitəsilə mezonların kəşfinə görə” 1950-ci ildə fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı olmuşdur.

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Pauell 1903-cü ilin dekabr ayında İngiltərədə anadan olmuşdur. Valideynləri çox kasıb olduğuna baxmayaraq, övladlarına yaxşı təhsil vermişdilər. 1921-ci ildə Pauell Kembric Universitetinin kolleclərinin birində oxuyaraq təqaüd alırdı (müsabiqə əsasında) və həmən universiteti 1925-ci ildə elm sahəsində fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

Elmi karyerasına Ernest Ruterfordun rəhbərlik etdiyi Kavendiş Laboratoriyasında başlamışdır. 1928-ci ildə Kembricdə təhsil aldıqdan sonra Pauell Bristol Universitetində yeni fizika laboratoriyasında çalışmağa başlamışdır və karyerasının qalan hissəsini burada keçirmişdir, 1948-ci ildə professor, 1964-cü ildə isə laboratoriya direktoru vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir.

Elmi nailiyyətlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Pauell eksperimental işi nəticəsində ağır atomaltı hissəciyi olan pimezonu kəşf etmişdir. Pauellə əməkdaşlıq edənlər Cüzeppe Okkialini, H. Mürxerd və gənc braziliyalı fizik Çesare Lattes idi. Nobel mükafatı ilə yanaşı, Pauell Lomonosov medalına da layiq görünmüşdür.

O, həm də 1955-ci ildə Rassel-Eynşteyn Manifestini imzalayanlardan biri olmuşdur. 1947-ci ildə Pauellin Bristol qrupu kosmik şüalanmada yeni bir hissəciyi müəyyən etmişdir. Pauel digər iki alimlə birlikdə π-mezonunu kəşf etmişdir və bu subnüvə hissəciyinin nüvə reaksiyalarında əmələ gəldiyini və uçuş zamanı tez parçalanaraq µ-mezonunu meydana gətirdiyini göstərmişdir. Kəşf mürəkkəb elmi problemləri həll etmiş və elementar hissəciklər fizikasında yeni dövrün başlamasına kömək etmişdir.

Pauell eksperimental işi nəticəsində ağır atomaltı hissəcik olan pimezonu kəşf etmişdir. Pauellə əməkdaşlıq edənlər Cüzeppe Okkialini, H. Mürxerd və gənc braziliyalı fizik Çesare Lattes idi. Pion, atom nüvəsi nəzəriyyəsində güclü qüvvənin ötürülməsindən məsul olan hissəcik Hideki Yukava tərəfindən 1935-ci ildə proqnozlaşdırmışdır.

Nobel mükafatı ilə yanaşı, Pauell Lomonosov medalına da layiq görünmüşdür. O, həm də 1955-ci ildə Rassel-Eynşteyn Manifestini imzalayanlardan biri olmuşdur. 1947-ci ildə Pauellin Bristol qrupu kosmik şüalanmada yeni bir hissəciyi müəyyən etmişdir. Pauel digər iki alimlə birlikdə π-mezonunu kəşf etdi və bu subnüvə hissəciyinin nüvə reaksiyalarında əmələ gəldiyini və uçuş zamanı tez parçalanaraq µ-mezonunu meydana gətirdiyini göstərmişdir. Kəşf mürəkkəb elmi problemləri həll etdi və elementar hissəciklər fizikasında yeni dövrün başlamasına kömək etmişdir.

Mükafatlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • "Hughes" medalı (1949)
  • Fizika üzrə Nobel mükafatı (1950)
  • Beyker mühazirəsi (1957)
  • "Rezerford" medalı və mükafatı (1960)
  • Kelvin mühazirəsi (1960)
  • "Kral" medalı (1961)
  • M.V. Lomonosov adına böyük qızıl medal (1967)
  • "Qutri" medalı və mükafatı (1969)

Olümü[redaktə | mənbəni redaktə et]

İtaliyanın Kasarqo şəhərində, Alpe Giumelloda, Kapanna Vittoriya restoranının qarşısında Pauellə həsr olunmuş memorial skamya

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

Lattes, C. M. G., Muirhead, H., Occhialini, G. P. S. & Powell, C. F. Processes involving charged mesons. Nature, 159, 694—697, (1947).

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 3 4 Cecil Frank Powell // Encyclopædia Britannica (ing.).
  2. 1 2 3 4 Cecil Frank Powell // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  3. Mathematics Genealogy Project (ing.). 1997.
  4. Mathematics Genealogy Project (ing.). 1997.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]