Hendrik Lorens

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Hendrik Lorens
nid. Hendrik Antoon Lorentz
H A Lorentz (Nobel).jpg
Doğum tarixi 18 iyul 1853(1853-07-18)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 4 fevral 1928(1928-02-04)[4][2][…] (74 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
  • Algemene Begraafplaats Kleverlaan[d]
Vətəndaşlıq
Elm sahəsi Nəzəri fizika
İş yeri
Elmi rəhbəri Pieter Rijke[d]
Tanınmış yetirmələri Adriaan Fokker[d], Johannes Droste[d][6], Leonard Ornstein[d][7], Geertruida de Haas-Lorentz[d][8]Hendrika Johanna van Leeuwen[d][9]
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Hendrik Anton Lorentz (nider. Hendrik Antoon Lorentz, 18 iyul 1853, Arnem – 4 fevral 1928, Haarlem, Niderland) — görkəmli niderland fiziki.

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

1902-ci ildə Piter Zimanla birgə Ziman effektinin kəşfi və nəzəri izahına görə fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. Lorentz həmçinin Eynşteynin fikrincə məkan və zamanın əsl təbiətini təsvir edən Lorentz transformasiyalarını da işləmişdir.

Leyden universitetində təhsil almış, 1878-ci ildə isə bu universitetin riyazi fizika üzrə professoru adını almışdır. O işığın elektromaqnit nəzəriyyəsi və materiyanın elektron nəzəriyyələrini inkişaf etdirmiş, həmçinin bir-birini tamamlayan elektrik, maqnit və işıq hadisələri nəzəriyyəsini işləmişdir. Orta məktəb dərsliklərində tədris olunan Lorentz qüvvələri anlayışı da bu alimin adı ilə bağlıdır. Lorentz qüvvəsi maqnit sahəsində hərəkət edən yükə təsir edən qüvvədir. İrəliləmə hərəkətində cismin uzunluğunun azlamasını təsvir edən Lorentz –Fitsjerald azalması adlanan hadisənin nəticələrindən biri olan hərəkət edən cisimlərin vəziyyətinin çevrilmələri nəzəriyyəsini işləyib hazırlamışdır. Bu nəzəriyyə çərçivəsində alınmış Lorents çevrilmələri nisbilik nəzəriyyəsin verilmiş ən byük töhvələrdən biri sayılır.

Ziman effektinin izahına görə 1902-ci ildə digər niderland fiziki Piter Zimanla birgə fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Almaniya Milli Kitabxanası, Berlin Dövlət Kitabxanası, Bavariya Dövlət Kitabxanası və s. Record #118780484 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 BnF authorities: açıq data platforma — 2011.
  3. 3,0 3,1 MacTutor History of Mathematics archive
  4. 4,0 4,1 4,2 Лоренц Хендрик Антон // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / red. ilə А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 5,2 Leidse Hoogleraren
  6. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  7. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  8. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  9. Mathematics Genealogy Project — 1997.