Hendrik Lorens

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Hendrik Lorens
nid. Hendrik Antoon Lorentz
H A Lorentz (Nobel).jpg
Doğum adı Hendrik Antoon Lorentz
Doğum tarixi 18 iyul 1853(1853-07-18)[1][2][3][…]
Vəfat tarixi 4 fevral 1928(1928-02-04)[4][1][2][…] (74 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Elm sahəsi Nəzəri fizika
Elmi dərəcəsi doktor[d][6]
İş yerləri
Təhsili
Üzvlüyü
Mükafatları "Fəxri legion" ordeni kavaleri İncəsənət və elm sahəsində Pour le Mérite ordeni
Copli medalı
Oranc-Nassau ordeni
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Hendrik Anton Lorentz (nider. Hendrik Antoon Lorentz, 18 iyul 1853[1][2][3][…]4 fevral 1928[4][1][2][…], Harlem[d][4][7]) — görkəmli niderland fiziki, Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı.

Fəaliyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

1902-ci ildə Piter Zimanla birgə Ziman effektinin kəşfi və nəzəri izahına görə fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. Lorentz həmçinin Eynşteynin fikrincə məkan və zamanın əsl təbiətini təsvir edən Lorentz transformasiyalarını da işləmişdir.

Leyden universitetində təhsil almış, 1878-ci ildə isə bu universitetin riyazi fizika üzrə professoru adını almışdır. O işığın elektromaqnit nəzəriyyəsi və materiyanın elektron nəzəriyyələrini inkişaf etdirmiş, həmçinin bir-birini tamamlayan elektrik, maqnit və işıq hadisələri nəzəriyyəsini işləmişdir. Orta məktəb dərsliklərində tədris olunan Lorentz qüvvələri anlayışı da bu alimin adı ilə bağlıdır. Lorentz qüvvəsi maqnit sahəsində hərəkət edən yükə təsir edən qüvvədir. İrəliləmə hərəkətində cismin uzunluğunun azlamasını təsvir edən Lorentz –Fitsjerald azalması adlanan hadisənin nəticələrindən biri olan hərəkət edən cisimlərin vəziyyətinin çevrilmələri nəzəriyyəsini işləyib hazırlamışdır. Bu nəzəriyyə çərçivəsində alınmış Lorents çevrilmələri nisbilik nəzəriyyəsin verilmiş ən byük töhfələrdən biri sayılır.

Ziman effektinin izahına görə 1902-ci ildə digər niderland fiziki Piter Zimanla birgə fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  2. 1 2 3 4 Maktutor riyaziyyat tarixi arxivi.
  3. 1 2 Hendrik Antoon Lorentz // Biografisch Portaal. 2009.
  4. 1 2 3 4 Лоренц Хендрик Антон // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохоров 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 1 2 3 4 5 6 Leidse Hoogleraren (nid.).
  6. 1 2 3 Onze Hoogleeraren (nid.). Rotterdam: Nijgh & Van Ditmar, 1898. səh. 357. 363 səh.
  7. 1 2 www.accademiadellescienze.it (it.).