Hendrik Lorens

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox character.png
Hendrik Lorens
nid. Hendrik Antoon Lorentz
Fotoqrafiya
Doğum tarixi 18 iyul 1853(1853-07-18)[1][2][3][4][5]
Doğum yeri Arnhem[d], Gelderland[d], Niderland, Niderland Krallığı[6]
Vəfat tarixi 4 fevral 1928(1928-02-04)[6][1][2][3][4][5] (74 yaşında)
Vəfat yeri Harlem[d], Niderland, Niderland Krallığı[6]
Dəfn yeri Algemene Begraafplaats Kleverlaan[d]
Vətəndaşlıq Flag of the Netherlands.svg Niderland Krallığı
Elm sahəsi Nəzəri fizika
İş yeri Leyden Universiteti
Həyat yoldaşı Aletta Lorentz-Kaiser[d]
Uşaqları Geertruida de Haas-Lorentz[d]
Elmi rəhbəri Pieter Rijke[d]
Tanınmış yetirmələri Adriaan Fokker[d], Johannes Droste[d][7], Leonard Ornstein[d][8], Geertruida de Haas-Lorentz[d][9]Hendrika Johanna van Leeuwen[d][10]
Mükafatları

Nobel Fizika Mükafatı (1902)

, Pour le Mérite for Sciences and Arts,

Copli Medalı (1918)

,

Rumford Medal[d] (1908)

,

Fəxri Legion ordeni

,

Franklin Medal[d] (1917)

Foreign Member of the Royal Society[d]

Commons-logo.svg Hendrik Lorens Vikianbarda

Hendrik Anton Lorentz (nider. Hendrik Antoon Lorentz, 18 iyul 1853, Arnem – 4 fevral 1928, Haarlem, Niderland) — görkəmli niderland fiziki.

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

1902-ci ildə Piter Zimanla birgə Ziman effektinin kəşfi və nəzəri izahına görə fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. Lorentz həmçinin Eynşteynin fikrincə məkan və zamanın əsl təbiətini təsvir edən Lorentz transformasiyalarını da işləmişdir.

Leyden universitetində təhsil almış, 1878-ci ildə isə bu universitetin riyazi fizika üzrə professoru adını almışdır. O işığın elektromaqnit nəzəriyyəsi və materiyanın elektron nəzəriyyələrini inkişaf etdirmiş, həmçinin bir-birini tamamlayan elektrik, maqnit və işıq hadisələri nəzəriyyəsini işləmişdir. Orta məktəb dərsliklərində tədris olunan Lorentz qüvvələri anlayışı da bu alimin adı ilə bağlıdır. Lorentz qüvvəsi maqnit sahəsində hərəkət edən yükə təsir edən qüvvədir. İrəliləmə hərəkətində cismin uzunluğunun azlamasını təsvir edən Lorentz –Fitsjerald azalması adlanan hadisənin nəticələrindən biri olan hərəkət edən cisimlərin vəziyyətinin çevrilmələri nəzəriyyəsini işləyib hazırlamışdır. Bu nəzəriyyə çərçivəsində alınmış Lorents çevrilmələri nisbilik nəzəriyyəsin verilmiş ən byük töhvələrdən biri sayılır.

Ziman effektinin izahına görə 1902-ci ildə digər niderland fiziki Piter Zimanla birgə fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 BNF authorities: açıq data platforma — 2011.
  2. 2,0 2,1 MacTutor History of Mathematics archive
  3. 3,0 3,1 Biografisch Portaal — 2009.
  4. 4,0 4,1 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  5. 5,0 5,1 KNAW Past Members
  6. 6,0 6,1 6,2 Лоренц Хендрик Антон // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / red. ilə А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  7. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  8. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  9. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  10. Mathematics Genealogy Project — 1997.